GRC

ὑπερτίθημι

download
JSON

Bailly

ὑπερ·τίθημι (f. ὑπερθήσω, ao. ὑπερέθηκα, etc.) [τῐ]
A tr. :
   I
au propre :
      1 poser sur, établir, élever : βωμόν, ANTH. App. 164, un autel ;
      2 faire passer par-dessus : τὸ ἄροτρον, PLUT. Rom. 11, promener la charrue sur le sol ;
   II fig. :
      1 mettre à la tête de : τινά τινι, PD. P. 5, 33, mettre qqn à la tête de qqe ch., attribuer à qqn la direction de qqe ch. ;
      2 p. suite, remettre, confier, soumettre : τινί τι, HDT. 3, 155, qqe ch. à qqn, s’en remettre à qqn du soin de qqe ch. (plus souv. au moy. v. ci-dessous) ;
B intr. passer au delà de, franchir : ὄρος, POL. 34, 13, 4, STR. 668, une montagne ; avec idée de temps : τετταράκοντα ἔτη, STR. 772, dépasser quarante ans ;

Moy. (f. ὑπερθήσομαι, ao.1 ὑπερεθηκάμην, ao.2 ὑπερεθέμην, etc.) :
      1 se transporter par-dessus ou au delà, franchir : πέραν τοῦ ποταμοῦ, POL. 22, 22, 9, passer de l’autre côté du fleuve ; avec l’acc. : ἄκραν, DS. 13, 3, franchir une hauteur ; avec idée de temps : τὴν νύκτα, HLD. 1, 10, passer la nuit ;
      2 se mettre au-dessus de, l’emporter sur, surpasser : τινά τινι, POL. 2, 63, 3 ; τινα κατά τι, POL. 17, 17, 3 ; 18, 38, 1, etc. ; τινά τι, ANTH. 5, 110, 6, qqn en qqe ch. ; abs. ἔν τινι, CIG. 2335, 27, etc. être supérieur, exceller en qqe ch. ;
      3 s’en remettre à : τινί τι, HDT. 1, 8, 108 ; 3, 71 ; 4, 135 ; 5, 24, etc. ; POL. 18, 30, 9, à qqn du soin de qqe ch. ; τινι ἐνύπνιον, HDT. 1, 107, à qqn du soin d’interpréter un songe, consulter qqn sur un songe ;
      4 remettre à plus tard, différer, d’où dépasser le délai de, acc. POL. 5, 29, 3 ; PLUT. M. 236 d, Marc. 12 ; LUC. Abd. 22 ; abs. POL. 4, 30, 2, etc.

Prés. 3 pl. att. ὑπερτιθέασι, STR. 772 ; inf. poét. ὑπερτιθέμεν, PD. l. c. ; impf. ion. ὑπερετίθεα, HDT. 3, 155.

Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

the literal senses only in late writers, set higher, erect, βωμόν IG 14.1020 (Rome).
set on the other side, carry over, τὸ ἄροτρον Plu. Rom. 11; ὑ. τὸ ῥῶ transpose it, Paus. 3.13.5; — so in Pass., A.D. Synt. 8.20; of accent, to be shifted, Id. Adv. 189.26; — Med., ὑπερθέσθαι τινὰ πέραν ποταμοῦ Plb. 21.39.9. c. acc. loci, cross, pass over, τὸν Ταῦρον Str. 14.44.3; — Med., ὑπερθέσθαι τὴν ἄκραν double it, D.S. 13.3; cf. ὑπέρθεσις 1.2.
shoot over, ταῖς βολαῖς τὸ τῆς φάλαγγος βάθος Ael. Tact. 4.3. Med., hold over, so as to protect, παιδὸς ὑπὲρ χέρα θηκαμένα AP 6.280. metaph, παντὶ θεὸν αἴτιον ὑπερτιθέμεν set God over all as cause, Pi. P. 5.25.
hand over or communicate a thing to another, εἰ… τοὶ ὑπερετίθεα (Ion. for -ετίθην) τὰ ἔμελλον ποιήσειν Hdt. 3.155, cf. 5.32; — so in Med., esp. in order to ask advice, Γύγῃ τὰ σπουδαιέστερα τῶν πρηγμάτων Id. 1.8; τοῖσι ὀνειροπόλοισι τὸ ἐνύπνιον ib. 107, cf. 5.56; ἐπείτε ἐμοὶ ὑπερέθεσθε [ταῦτα] Id. 3.71, cf. 5.24, 7.18. Med., set oneself above, surpass, exceed, excel, τινὰ ταῖς χορηγίαις, κατὰ τὴν ὠμότητα, Plb. 2.63.3, 18.17.3; ἁτὸν (= αὑτὸν) ἐν τῇ πρὸς τὸν δῆμον εὐεργεσία IG 12(5).860.27 (Tenos, i BC), cf. 22.1304.19 (iii BC), OGI 339.61 (Sestos, ii BC); abs., ὑ. τῇ μεγαλοψυχίᾳ IG2². 1043.65; ὑ. τῇ φιλοπονίᾳ ib. 12(5).129.10, cf. 27 (Paros, ii BC); — Act., ὑπερτ[ιθ]εὶς… ἑατὸν τῇ πρὸς τὰ κοινὰ σπουδῇ καὶ φιλοτιμίᾳ Ath.Mitt. 35.413 (= IGRom. 4.293a ii 3, Pergam., ii BC). of Time, outlast, outlive, τὰ τετταράκοντα ἔτη σπανίως ὑπερτιθέασιν Str. 16.4.12, cf. Gal. 19.565; — Med., μόνην τὴν νύκτα ὑπερθεμένη having let it pass, Hld. 1.10. Med. also, put off, defer, PEleph. 11.5 (iii BC), etc. ; ὑ. τὴν ἐπανόρθωσιν ποιῆσαι Epict. Ench. 51.1; ὑ. τι εἰς τὴν ἐσομένην σύνοδον IG 7.2711.49 (Acraeph., i AD); εἰς ἄλλον καιρὸν ἐπιτηδειότερον Phld. Rh. 1.212 S. ; τὴν ταχθεῖσαν ἡμέραν Plb. 5.29.3, etc. ; abs., delay, Id. 4.30.2, etc. ; — Pass., to be put off, Gp. 2.49.1. Med., omit, τὴν ῥαφὴν ὑπερθέμενοι Paul.Aeg. 6.16.
Gramm., to be formed as a superlative, Δαναώτατος ὑπερτίθεται A.D. Pron. 64.12, cf. Adv. 168.1.
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

(τίθημι),
1) darübersetzen, -stellen, darüber hinaus-, hinwegsetzen, τὸ ἄροτρον Plut. Rom. 10 ; – gew. im med., darüber hingehen, ὑπερθέσθαι πέραν τοῦ ποταμοῦ Pol. 22.22.9 ; so auch act., ὑπερθεῖναι ὄρος, ἄκραν, über einen Berg, eine Anhöhe gehen, sie übersteigen, 34.13.4.
2) übertr., darüber setzen, Einen die höchste Gewalt, Aufsicht worüber geben ; παντὶ θεὸν αἴτιον ὑπερτιθέμεν Pind. P. 5.23 ; dah. im med. ὑπερτίθεσθαί τινί τι = Einem Etwas anvertrauen, bes. Einem Etwas mitteilen, um ihn darüber zu Rate zu ziehen, τὰ σπουδαιέστερα τῶν πραγμάτων, τὸ ἐνύπνιον, Her. 1.8, 107, 108, 3.71, 4.135, 5.24, 7.8.1, 18.2 ; selten im act. = mitteilen, 3.155, 5.32.
3) darüberhalten, zum Schutz, χεῖρα ὑπέρ τινος, Phaedim. 3 (VI.371 steht ὑπερέσχες).
4) höher setzen od. stellen, d.i. höher schätzen, vorziehen, τί τινος, Sp.; med. höher stehen, übertreffen, τινά τινι, Pol. 2.63.3 u. öfter ; τινὰ κατά τι, 17.17.3. – Von der Zeit, überdauern, überleben, Strab., τινά.
Med. aufschieben, καὶ καταμέλλειν Pol. 4.30.2, u. öfter, wie S.Emp. adv.gramm. 160 ; οὐ λύει τὴν λύπην, ἀλλ' ὑπερτίθεται adv.mus. 22 ; τὴν κατάστασιν Plut. Marcell. 12 ; hinausrücken, τὴν ταχθεῖσαν ἡμέραν, vertagen, Pol. 5.29.3 ; dah. ὑπερτίθεσθαι τὸ διαβούλιον ἐπὶ τὴν σύγκλητον, an den Senat verweisen, 18.30.9.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)

TBESG

1. to set higher, erect , [variant datesAnthology Palantina
2. to set on the other side, carry over , [Plutarch (1st/2nd c.AD)]
3. in Mid. to hold over , so as to protect, [variant datesAnthology Palantina
4. metaphorically, παντὶ θεὸν ὑπερτιθέμεν to set God over all, [Pindar (Refs 5th c.BC)]
5. to communicate a thing to another, ὑπερετίθεα (ionic imperfect for -ετίθην); τὰ ἔμελλον ποιήσειν [Herdotus Historicus (Refs 5th c.BC)]:—;so in Mid., especially in order to ask advice, [Herdotus Historicus (Refs 5th c.BC)] (ML)
Translators Brief lexicon of Extended Strongs for Greek based on Abbot-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (1922) (=AS), with corrections and adapted by Tyndale Scholars
memory