GRC

ἔτος

download
JSON

Bailly

'εος-ους (τὸ) an, année, IL. 11, 691, etc. ; OD. 2, 89, etc. ; HDT. 8, 65, etc. ; PLAT. Ap. 18 b, etc. : ἑκάστου ἔτους, PLAT. Phæd. 58 b ; ἀν' ἕκαστον ἔτος, TH. H.P. 4, 4, 4, ἀνὰ πᾶν ἔ. ANTH. 9, 430 ; κατὰ πᾶν ἔ. ARSTT. Plant. 1, 4, 1 ; ou simpl. κατὰ ἔτος, THC. 4, 53 ; κατ' ἔτος, ANTH. 14, 42 ; DS. 3, 2 ; STR. 226, chaque année ; ἔτος εἰς ἔτος, SOPH. Ant. 340 ; εἰς ἔτος ἐξ ἔτεος, THCR. Idyl. 18, 15, d’année en année ; à l’acc. ἔτος τόδ' ἤδη δέκατον… βόσκων, SOPH. Ph. 312, voici la dixième année que, etc. ; γεγονὼς ἔτη τρία ἀπολείποντα τῶν ἑκατόν, ISOCR. 283 c, âgé de 97 ans ; avec le gén. ἐπειδὰν ἐτῶν ᾖ τις τριάκοντα, PLAT. Leg. 721 a, lorsque qqn est âgé de 30 ans ; avec un n. de n. ordinal : ἤδη γεγονὼς ἔτος πέμπτον καὶ ἑϐδομηκοστόν, DL. 4, 44, âgé de 75 ans ; sans verbe : τοὺς ὑπὲρ τετταράκοντα ἔτη, XÉN. An. 5, 3, 1, ceux qui ont dépassé l’âge de trente ans ; οἱ μέχρι τριάκοντα ἐτῶν, XÉN. An. 6, 4, 25, ceux dont l’âge va jusqu’à trente ans.

On trouve dans des inscr. att. un ex. du dat. sg. ἔτῃ = ἔτει, SD. 1059, 18 (321 avant J.C. ; v. Meisterh. p. 31, 10) ; et le dat. pl. ἔτεσσι, CIA. 1, 273, h, 4 (pas av. 420 av. J.C.), ou ἔτεσιν, ibid. fr. f. 30, 36, 39 (v. Meisterh. p. 103, 51, 5).

Étym. pour ϝέτος, CIG. 11, 1569, etc. de indo-europ. *uet-os-, an ; cf. lat. vetus, sscr. tri-vats-á- « de trois ans ».

'
Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

εος, τό, irreg. dat. ἔτῃ IG 2.1059.18: — year, τῶν προτέρων ἐτέων in bygone years, Il. 11.691; τόδ’ ἐεικοστὸν ἔ. ἐστὶν ἐξ οὗ… 24.765, cf. Od. 2.89, 19.222; ὅτε… ὄγδοόν μοι ἐπιπλόμενον ἔ. ἦλθε 7.261; ἔ. ἐνιαυτῶν, v. ἐνιαυτός· ἑκάστου ἔτους Pl. Phd. 58b; ἀν’ ἕκαστον ἔ. Thphr. HP 4.4.4; ἀνὰ πᾶν ἔ. AP 9.430 (Crin.); ἀνὰ πάντα ἔτεα Hdt. 8.65; δι’ ἔτους πέμπτου every fifth year, Ar. Pl. 584; κατὰ ἔ. every year, Th. 4.53, D.S. 3.2, Ev. Luc. 2.41, etc. (freq. καθ’ ἕ., as PPetr. 3 p. 34 (iii BC) and later); ἔ. εἰς ἔ.
year after year, S. Ant. 340 (lyr.); δι’ ἔτους annually, Ph. 1.19, 378; εἰς ἔ. Theoc. Ep. 13.4; εἰς ἔ. ἐξ ἔτεος Id. 18.15; ἔ. ἐξ ἔτους LXX Le. 25.50; παρὰ ἔ. every other year, Paus. 9.32.3 (but πὰρ Ϝέτος yearly, Tab.Heracl. 1.101); πάλαι πολλὰ ἤδη ἔτη Pl. Ap. 18b; τρίτῳ ἔτει Th. 1.101; τρίτῳ ἔτεϊ πρότερον Hdt. 6.40; τρίτῳ ἔτεϊ τούτων in the third year after this, ibid., etc. ; freq. in acc., ἔ. τόδ’ ἤδη δέκατον… βόσκων now for these ten years, S. Ph. 312; τύραννος ἐγεγόνει ἤδη χιλιοστὸν ἔτος Pl. R. 615c, cf. D. 3.4, 33.23; of a person΄s age, γεγονὼς ἔτη τρία ἀπολείποντα τῶν ἑκατόν Isoc. 12.270; οἱ ὑπὲρ τὰ στρατεύσιμα ἔτη γεγονότες X. Cyr. 1.2.4, cf. 13, etc. ; without γεγονώς, τοὺς ὑπὲρ τετταράκοντα ἔτη Id. An. 5.3.1; οἱ μέχρι τετταράκοντα ἐτῶν ib. 6.4.25, etc. ; in gen., ἐπειδὰν ἐτῶν ᾖ τις τριάκοντα Pl. Lg. 721b; μυρίων ἐτῶν within a period of 10 000 years, Id. Phdr. 248e; ὥρα ἔτους, v. ὥρα 1.
regnal year, τὸ πέμπτον ἔ. Δομιτιανοῦ POxy. 477.8 (ii AD).
(Ϝέτος SIG 9.2 (Olympia, vi BC), Berl.Sitzb. 1927.8 (Locr., v BC), Inscr.Cypr. 135.1 H., Tab.Heracl. l.c. ; cf. Lat. vetus.)
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

τό (eigtl. Ϝέτος, vgl. vetus, Plat. Crat. 410d bringt es mit ἐτάζω in Vrbdg), das Jahr, Hom. u. Folgde überall ; δευτέρῳ, τρίτῳ ἔτεϊ τουτέων, im zweiten, dritten Jahre hierauf, Her., z.B. 6.40 ; τρίτον ἔτος ἐγένετο, es geschah vor drei Jahren, Dem. 33.23 u. öfter ; vgl. πάλαι πολλὰ ἤδη ἔτη Plat. Apol. 18b ; τὰ πρότερα ἔτη, die frühere Zeit, Il. 11.691 ; ἔτος εἰς ἔτος, von Jahr zu Jahr, Soph. Ant. 340 ; ἑκάστου ἔτους, jährlich, Plat. Phaed., 58b u. A.; οὐκ ἐν πολλοῖς ἔτεσι, nach wenigen Jahren, Plat. Pol. 307e ; πρὸ τῶν Περσικῶν δέκα ἔτεσι πρότερον, zehn Jahre vor den Perserkriegen, Legg. I.642d ; – ἔτους ὥρα, die geeignete Jahreszeit, Plut. Mar. 14. Vgl. ἐνιαυτός.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)

TBESG

ἔτος, -ους, τό
[in LXX for שָׁנֶה ;]
a year: Luk.3:1, Heb.1:12, Rev.20:3, al.; ἔτη ἔχειν, Jhn.5:5 8:57; εἶναι, γίνεσθαι, ἐτῶν, Mrk.5:42, Luk.2:42, Act.4:22, 1Ti.5:9; dative pl. of space of time, Jhn.2:20, Act.13:20; accusative, in ans. to how long? Mat.9:20, Mrk.5:25, Luk.2:36, Act.7:6, Heb.3:9, al.; preceded by a prep.: dim, Luk.8:43, Rom.15:23; διά, with genitive (see: διά), Act.24:17, Gal.2:1; ἐκ, Act.24:10; εἰς, Luk.12:19; ἐπί, with accusative, Act.19:10; μετά, with accusative, Gal.1:18 3:17; πρό, with genitive, 2Co.12:2; κατ᾽ ἔτος, yearly, Luk.2:41
SYN.: ἐνιαυτός, which see; cf. LS, see word ἐνιαυτός (AS)
Translators Brief lexicon of Extended Strongs for Greek based on Abbot-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (1922) (=AS), with corrections and adapted by Tyndale Scholars
memory