GRC

ἐπαλλάσσω

download
JSON

Bailly

'ἐπ·αλλάσσω, att. -άττω :
      1 tr.
faire alterner : πολέμοιο πεῖραρ, IL. 13, 359, faire la guerre avec des alternatives de succès et de revers ; ἐπηλλαγμένα ἴχνια, XÉN. Cyn. 8, 3, traces alternées, càd. entre-croisées ; ἐπαλλάττειν ἅλματα, XÉN. Cyn. 5, 20, entre-croiser des bonds, en parl. d’animaux qui fuient la poursuite des chiens ; ἐπηλλαγμέναι δι' ἀλλήλων χεῖρες, PLUT. Luc. 21, bras croisés ; ποὺς ἐπαλλαχθεὶς ποδί, EUR. Her. 836, pied contre pied ;
      2 alterner : τοὺς ὀδόντας, ARSTT. H.A. 2, 1, 51, avoir les dents disposées de manière qu’elles s’entre-croisent ;
      3 passer d’une espèce une autre, ou se rapprocher d’autres espèces par un échange de caractères communs : ἐπ. τῷ γένει τῶν ἰχθύων, ARSTT. H.A. 2, 1, 52, se rapprocher du genre des poissons ; πρὸς τὴν βασιλείαν, ARSTT. Pol. 4, 10, 2, se rapprocher de la royauté ; ποιεῖν τοὺς λόγους ἐπαλλάττειν, ARSTT. Pol. 1, 6, 3, faire que les raisons produites soient ambiguës, càd. permettent un échange d’interprétations contraires.

Dans Homère seul. part. ao. pl. ἐπαλλάξαντες.

'
Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

Att. ἐπαλλάττω, change over; once in Hom., τὼ… ὁμοιΐον πτολέμοιο πεῖραρ ἐπαλλάξαντες ἐπ’ ἀμφοτέροισι τάνυσσαν crossing, i.e.
tying, the rope-end of balanced war, Il. 13.359 (vv. ll. τοί, ἀλλήλοισι, in which case the metaph is from a tug of war, pulling alternately this way and that); ἐ. ἅλματα ἐμποιοῦντες ἴχνεσιν ἴχνη interchange leaps, i.e. one to leap into the other΄s steps, X. Cyn. 5.20 (cf. ἐπηλλαγμένα [ἴχνη] 8.3); of καρχαρόδοντα, ἐ. τοὺς ὀδόντας have their teeth fitting in like two saws, Arist. HA 501a18; — Med., [νεῦρα] ἀλλήλοισι ἐπαλλαξάμενα ἐς χιασμὸν σχήματος Aret. SD 1.7; — Pass., cross one another, δόρατα… ὡς ἥκιστα ἂν ἀλλήλοις ἐπαλλάττοιτο X. Eq. Mag. 3.3; ἐπηλλαγμέναις δι’ ἀλλήλων ταῖς χερσίν with the arms crossed, Plu. Luc. 21; θώρακες ἁλύσεσι λεπταῖς σιδηραῖς ἐπηλλαγμένοι Arr. Tact. 3.5; ποὺς ἐπαλλαχθεὶς ποδί closely joined, E. Heracl. 836; metaph, μή πῃ ὁ λόγος ἐπαλλαχθῇ that it be not entangled, X. Mem. 3.8.1; of permutations and combinations, ἐπαλλασσόμεναι συζυγίας ἀποτελοῦσιν ἐννέα Gal. 6.112. intr., alternate, ὀδόντες ἐπαλλάσσοντες interlocking teeth, Arist. PA 661b18; of leaves, dub. in Thphr. HP 4.6.10.
overlap, of classes or species, ib. 1.3.2; ἀλλήλοις Arist. GA 733a27; τοῦτο μόνον ἐ.
overlaps both classes, ib. 774b17; ἡ φώκη ἐ. τῷ γένει τῶν ἰχθύων forms a link with…, Id. HA 501a22; ταῦτα συνδυαζόμενα ποιεῖ τὰς πολιτείας ἐπαλλάττειν causes them to overlap, Id. Pol. 1317a2; so διὰ τὸ τὴν δύναμιν ἐπαλλάττειν αὐτῶν (sc. two species of τυραννίς) καὶ πρὸς τὴν βασιλείαν ib. 1295a9; ὃ ποιεῖ τοὺς λόγους ἐ. makes the arguments confused, ib. 1255a13, cf. 1257b35.
become confused or intermixed, ἐ. τὰ μόρια Id. GA 769b34; to be interchangeable with, τὰ νοσώδη ἐ. τοῖς βραχυβίοις Id. Long. 464b28. ἐ. τοῦτο τὸ σύμπτωμα τοῖς τοιούτοις this accident invades, makes its way into this class, Id. GA 770b6.
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

att. -αλλάττω,
1) vertauschen, Eins für das Andere setzen, verändern ; πολέμοιο πεῖραρ ἐπαλλάξαντες das Kriegstau bald hier, bald dorthin ziehen, mit abwechselndem Glücke kämpfen, Il. 13.359, nach den Schol. συνάψαι, den Kampf anbinden ; ἅλματα, durchkreuzen lassen, Xen. Cyn. 5.20 ; ἐπαλλάττειν τοὺς ὀδόντας, ineinandergreifende Zähne haben, Arist. anim. 2.1 ; ποὺς ἐπαλλαχθεὶς ποδί, Fuß an Fuß, wie dabei steht ἀνὴρ δ' ἐπ' ἀνδρὶ στάς, Eur. Heracl. 836 ; ἐπηλλαγμέναις δι' ἀλλήλων ταῖς χερσί, mit über einander gekreuzten Armen, Plut. Lucull. 21 ; ἐπηλλαγμένα ἴχνια, sich kreuzende Fährten, Xen. Cyn. 8.3. Aehnlich μή πη ὁ λόγος ἐπαλλαχθῇ, daß das Wort nicht verdreht werde, Xen. Mem. 3.8.1 ; ποιεῖ τοὺς λόγους ἐπαλλάττειν, macht sie zweideutig, Arist. Pol. 1.6.
2) intr., von Einem zum Andern übergehen, hinüberspielen ; τῷ γένει τῶν ἰχθύων, in das Fischgeschlecht, Arist. H.A. 2.1 ; ποιεῖ τὰς πολιτείας ἐπαλλάττειν, ὥστε ἀριστοκρατίας ὀλιγαρχικὰς εἶναι Pol. 6.1 ; ἐπ. πρὸς τὴν βασιλείαν, grenzt daran, geht leicht darin über, ibd. 4.10 ; ὀδόντες ἐπαλλάσσοντες, die wechselsweis in einander eingreifen, ἐναλλὰξ ἐμπίπτοντες, id. part. an. 3.1. Bes. nach Arist. häufiger.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)
memory