GRC

ἄρνυμαι

download
JSON

Bailly

(seul. prés. et impf.) [ῠ]
   I s’efforcer de prendre, d’obtenir ou de conserver : ψυχήν, OD. 1, 5, lutter pour sauver sa vie ; τιμήν τινι, IL. 1, 159, chercher à venger qqn ; βοείην ἄ. IL. 22, 160, se disputer une peau de bœuf ;
   II p. suite :
      1 conserver, maintenir : πατρὸς κλέος, IL. 6, 446, la gloire de son père ;
      2 prendre, recevoir, obtenir : μισθόν, PLAT. Prot. 349 a, etc. ; ARSTT. Pol. 3, 16, 7, une récompense ; λώϐαν, EUR. Hec. 1073, tirer vengeance de qqe ch. ; μάθησιν, SOPH. Tr. 711, parvenir à savoir qqe ch. ; μᾶλλον ἄρνυσθαι, PLAT. Leg. 944 c, prendre de préférence, préférer, acc.

Impf. poét. sans augm. ἀρνύμην, IL. 22, 160. Pour le fut. et l’ao. on emploie les temps de αἴρομαι.

Étym. R. indo-europ. *h₂r-, prendre, acquérir.

Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

imper. ἄρνυσο Sappho 75, Trag.Adesp. 4; fut. ἀρέομαι [α] Pi. P. 1.75, Att. ἀροῦμαι S. OC 460, Aj. 75, Pl. Lg. 969a; aor.2 ἀρόμην [α] Il. 11.625, 23.592 (augm. 3 sg. ἤρετο only as v.l. for ἤρατο, cf. ἀείρω); subj. ἄρηαι Hes. Op. 632, ἄρηται Il. 12.435; opt. ἀροίμην 18.121, S. El. 34, etc. ; inf. ἀρέσθαι Il. 16.88, S. Aj. 246 (lyr.); part. ἀρόμενος A. Eu. 168 (lyr.)
win, gain, esp. of honour or reward, in pres. and impf. often with additional idea of striving, ἀρνύμενος πατρός τε μέγα κλέος maintaining…, Il. 6.446; κλέος ἐσθλὸν ἄροιτο 5.3; κῦδος ἀρέσθαι 9.303, Od. 22.253, Pi. N. 9.46; ἵν’ οἴκαδε κέρδος ἄρηαι Hes. Op. 632; οὐχ ἱερήϊον οὐδὲ βοείην ἀρνύσθην Il. 22.160; ἀέθλια ποσσὶν ἄροντο 9.124; ἀρνύμενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων trying to win, striving to secure…, Od. 1.5; exact, of atonement, τιμὴν ἀρνύμενοι Μενελάῳ Il. 1.159; ὅτῳ τρόπῳ πατρὸς δίκας ἀροίμην τῶν φονευσάντων πάρα S. El. 34; simply, receive, καί κεν τοῦτ’ ἐθέλοιμι Διός γε διδόντος ἀρέσθαι Od. 1.390; ὧν… τὴν μάθησιν ἄρνυμαι S. Tr. 711, etc. ; κράτος ἄρνυται Id. Ph. 838 (lyr.); τὴν δόκησιν ἄ. E. Andr. 696; ἕλκος ἀρέσθαι Il. 14.130; = λαβεῖν in ποδοῖν κλοπὰν ἀ. S. Aj. 247 (lyr.); ἄγος ἀ. A. Eu. 168 (lyr.); win reputation for…, δειλίαν ἀρῇ S. Aj. 75 (cf. Hsch.); τόλμαν… ἀρομένῳ Pi. N. 7.59; rare in Prose, exc. in the phrase μισθὸν ἄρνυσθαι Pl. Prt. 349a, R. 346c, Lg. 813e, Arist. Pol. 1287a36, cf. ἀρ[έσ]θαι μισθόν IG 12(9).1273-4iii1 (Eretria); also ἣ δ’ ἂν ἄνδρα ἑωυτῇ ἄρηται Hp. Aër. 17; δίκαν ηαρέσται καὶ δόμεν (= λαβεῖν καὶ δοῦναι) IG 9(1).334.32 (Locr.); ζωὴν αἰσχρὰν ἄ.
strive to save, Pl. Lg. 944c; rarely in bad sense, ἀρνύμενος λώβαν λύμας ἀντίποιν’ ἐμᾶς reaping destruction as the penalty of…, E. Hec. 1073 (lyr.).
take up, bear, carry (perh. by confusion with ἄρασθαι), οὐδ’ ἂν νηῦς… ἄχθος ἄροιτο Il. 20.247.
(Root ṛ/er/or, cf. τιμάορος ΄one who exacts atonement΄.)
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

nur praes. u. imperf., Nebenform zum med. von αἴρω ; vgl. πταίρω πτάρνυμαι ; erringen, davontragen, oder : zu erringen suchen, mit dem erringen beschäftigt sein, eine Modification der Bedeut., welcher jedes Griech. Verb im praes. u. imperf. unterliegt. Hom. Il. 22.160 οὐχ ἱερήϊον οὐδὲ βοείην ἀρνύσθην, sie waren nicht in einem Wettkampfe um ein Opfertier oder eine Rindshaut begriffen ; Od. 1.5 ἀρνύμενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων ; Il. 6.446 ἀρνύμενος πατρὸς κλέος ἠδ' ἐμὸν αὐτοῦ ; 1.159 τιμὴν ἀρνύμενοι Μενελάῳ σοί τε πρὸς Τρώων, Buße eintreibend für M. u. dich von den Troern, vgl. Scholl. Ariston.; 5.553 τιμὴν Ἀτρείδῃς ἀρνυμένω ; – ἄρνυμαι γέρας Eur. Alc. 55 ; auch von übeln Dingen, λώβαν Eur. Hec. 1073, Schmach davontragen ; μισθόν Plat. Prot. 349a ; μάθησιν, Einsicht bekommen, Soph. Tr. 711 ; μᾶλλον ἄρνυσθαι, lieber wollen, vorziehen, ζωὴν αἰσχράν – ἢ καλὸν θάνατον Plat. Legg. XII.944b ; also = αἱροῦμαι. Einzeln auch bei Sp.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)
memory