GRC

ἀραρίσκω

download
JSON

Bailly

'[ᾰᾰ] (f. inus. ; ao. ἦρσα, d’où impér. ἄρσον, etc. ; ao.2 ἤραρον [ᾰ] ; pf.2 intr. ἄραρα [ᾰᾱᾰ] ; pass. ao. ἤρθην ; pf. ἀρήρεμαι) :
   I tr.
      1
adapter, ajuster, emboîter : ἀλλήλους ἀρ. βόεσσι, IL. 12, 105, se serrer (litt. s’ajuster) les uns les autres en rapprochant les boucliers en peau de bœuf ; μᾶλλον δὲ στίχες ἄρθεν, IL. 16, 211, les rangs devinrent plus serrés (litt. mieux ajustés) ; ἄγγεσιν ἀρ. ἅπαντα, OD. 2, 289, serrer (litt. ajuster) tout dans des vases ; ἀρ. τοῖχον λίθοισιν, IL. 16, 212, construire un mur avec des pierres ; fig. γέρας ἄρσαντες κατὰ θυμόν, IL. 1, 136, ayant proportionné la récompense à mon désir ;
      2 p. suite, garnir, équiper : νῆα ἐρέτῃσιν, OD. 1, 280, garnir un vaisseau de rameurs ; πώμασιν ἀρ. ἅπαντα, OD. 2, 353, munir tous les vases de leur couvercle ; ἀρ. θυμὸν ἐδωδῇ, OD. 5, 95, réconforter son cœur avec de la nourriture ;
   II intr. (à l’ao.2 ἤραρον, au pf. ἄραρα et au pl.q.pf. ἀρήρειν, au sens d’un prés. et d’un impf.) :
      1 être adapté, ajusté, emboîté : ἄραρον κόρυθές τε καὶ ἀσπίδες, IL. 16, 214, casques et boucliers allaient (litt. s’ajustaient) bien ; ζωστὴρ ἀρηρώς, IL. 4, 134, baudrier qui va (litt. s’ajuste) bien ; κόρυθες κροτάφοις ἀραρυῖαι, IL. 13, 188 ; 18, 611 (cf. κυνέη ἐπὶ κροτάφοις ἀραρυῖα, OD. 18, 378) casques qui s’adaptent bien aux tempes ; fig. convenir à : ἐν φρεσὶν ἤραρεν ἡμῖν, OD. 4, 777, cela nous plut au fond du cœur : ἔσχεν ἄκοιτιν ἀρηρυῖαν πραπίδεσσι, HÉS. Th. 608, il eut une compagne qui plaisait à son cœur ;
      2 particul. être ajusté solidement, càd. se tenir ferme, être ferme : Τρῶες ἀρηρότες, IL. 13, 800, les Troyens en rangs serrés ; fig. φρεσὶν ἀρηρώς, OD. 10, 553, ferme d’esprit ; θυμὸς ἀρηρώς, THCR. Idyl. 25, 113, cœur ferme ; pf. 3 sg. (au sens du prés.) ἄραρε, (une chose) est fixée, ferme, solide : ἄραρεν ἥδε γ' ὠλένη, ESCHL. Pr. 60, ce bras est solidement attaché ; fig. en parl. de foi, de serments, ESCHL. Ag. 1284 ; EUR. Med. 412 ; abs. EUR. Med. 745, etc. ;
      3 être garni ou muni de : πόλις πύργοις ἀραρυῖα, IL. 15, 737, ville fortifiée de tours ; ζώνη θυσάνοις ἀραρυῖα, IL. 14, 181, ceinture garnie de franges ; fig. κάλλει ἀραρώς, EUR. El. 948, fort de ta beauté ;

Moy. (f. ἄρσομαι, ao. ἠρσάμην) ajuster pour soi ou sur soi, HÉS. Sc. 320 ; A.RH. ; part. ao.2 moy. sync. ἄρμενος, η, ον :
      1 qui s’ajuste bien : ἐπίκριον ἄρμενον ἱστῷ, OD. 5, 254, antenne fixée au mât ; πέλεκυς ἄρμενος ἐν παλάμῃσι, OD. 5, 234, hache qui tient bien dans les mains ; d’où convenable : ἡμέρα κούρῃσι γενέσθαι ἄρμενος (fém.) HÉS. O. 784, jour convenable pour la naissance des jeunes filles ; abs. agréable : μάλα νύ οἱ ἄρμενα εἶπεν, HÉS. Sc. 116, il dit des choses qui lui étaient tout à fait agréables, qui lui allaient droit au cœur ; ἄρμενα πράσσειν, PD. O. 8, 73, être heureux ; ἐν ἀρμένοισι θυμὸν αὔξειν, PD. N. 3, 56, habituer l’âme à la vertu ;
      2 préparé, prêt : πάντ' ἄρμενα ποιήσασθαι ou παρασχεῖν, HÉS. O. 405, Sc. 84, tenir tout préparé ; ἄρμενος εἴς τι, A.RH. 4, 1461, préparé pour qqe ch. ; subst. τὸ ἄρμενον.

Act. impf. poét. 3 sg. ἀράρισκε, OD. 1, 14, 23 ; THCR. Idyl. 25, 103. Ao.1 poét. 3 sg. ἄρσε, OD. 21, 45 ; impér. rég. ἄρσον, OD. 2, 289 ; A.RH. 2, 1062 ; part. ἄρσας, IL. 1, 136. Ao.2 poét. ἄραρον [ᾰᾰ] IL. 16, 214 ; SOPH. El. 147. Pf. ion. ἄρηρα, IL. 4, 134 ; OD. 5, 248 ; ANTH. 6, 163 ; OPP. H. 3, 559. Pl.q.pf. poét. ἀρήρειν, IL. 10, 265 ; 16, 139 ; OD. 17, 4 ; A.RH. 1, 957, et ἠρήρειν, IL. 12, 56 ; ARCHIL. 94. Pass. ao. ind. 3 pl. épq. ἄρθεν (p. ἤρθησαν) IL. 16, 211 ; part. pf. ἀρηρεμένος, ou p.-ê. accentué comme un prés. ἀρηρέμενος, A.RH. 3, 833. Pl.q.pf. (3 pl.) ἠρήρειντο, A.RH. 3, 1398. Moy. ao.2 opt. 3 pl. poét. ἀραροίατο [ᾰρᾰ] A.RH. 1, 369.

Étym. R. indo-europ. *h₂er-, ajuster ; cf. ἅρμα, ἁρμονία, ἁρμόζω, ἄρθρον.

'
Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

(redupl. form of [root] αρ, join, fit together), only impf. ἀράρισκε Od. 14.23, Theoc. 25.103; the tenses in use (from ἄρω) are mostly poet., v. infr. trans. ; — Ion. aor.1 ἦρσα Il. 14.167 (ἐπ-), Ep. ἄρσα Od. 21.45, imper. ἄρσον 2.289, pl. ἄρσετε A.R. 2.1062, part. ἄρσας Il. 1.136 (also inf. ἀράραι· ἁρμόσαι, πλέξαι, Hsch.); aor.2 ἤραρον, Ion. ἄραρον, inf. ἀραρεῖν, part. ἀραρών (but ἄραρον is used intr. in Il. 16.214, Od. 4.777, Simon. 41; while for ἄρηρεν, in trans. sense (Od. 5.248), ἄρασσεν is the true reading; ἐς οὐρανὸν ἤραρεν ὄσσε Orph. A. 984 is by confusion with αἴρω ; — Med., fut. ἄρσομαι Lyc. 995 acc. to Sch. (possibly fr. αἴρω); aor.1 ἠρσάμην, part. ἀρσάμενος Hes. Sc. 320; 3 pl. aor.2 opt. (in pass. sense) ἀραροίατο A.R. 1.369; pf. subj. ἀρήρεται Hes. Op. 431 (προσ-); — Pass., pf. part. ἀρηρεμένος or -έμενος A.R. 3.833, al. ; later incorrectly written ἀρηράμενος Q.S. 2.265, Opp. C. 2.384, etc. ; aor.1 ἤρθην, only 3 pl. ἄρθεν, for ἤρθησαν, Il. 16.211: — join together, fasten, οἱ δ’ ἐπεὶ ἀλλήλους ἄραρον βόεσσι when they had knitted themselves one to another with their shields, Il. 12.105 (in Pass., μᾶλλον δὲ στίχες ἄρθεν 16.211); ἄγγεσιν ἄρσον ἅπαντα pack up, Od. 2.289.
fit together, construct, ὅτε τοῖχον ἀνὴρ ἀράρῃ πυκινοῖσι λίθοισιν Il. 16.212; — Med., ἀρσάμενος παλάμῃσι Hes. Sc. 320. μνηστῆρσιν θάνατον καὶ Κῆρ’ ἀραρόντες having prepared, contrived, Od. 16.169.
fit, equip, furnish with a thing, νῆ’ ἄρσας ἐρέτῃσιν 1.280; καὶ πώμασιν ἄρσον ἅπαντας fit all [the jars] with covers, 2.353, cf. A.R. 2.1062; καὶ ἤραρε θυμὸν ἐδωδῇ furnished, i.e.
satisfied, his heart with food, Od. 5.95; — in Pass., esp. pf. part., fitted, furnished with, πύλας ἀρηρεμένας σανίδεσσι A.R. 1.787.
please, gratify, ἐμέ γ’ ἁστονόεσσ’ ἄραρεν φρένας S. El. 147 (lyr.); ἁ Νεμέα ἄραρε Nemea smiled on [him], Pi. N. 5.44.
make fitting or pleasing, ἄρσαντες κατὰ θυμόν (sc. τὸ γέρας), Il. 1.136. intr. ; — pf. ἄραρα with pres. sense, Ion. and Ep. ἄρηρα, part. ἀραρώς, ἀρηρώς, Hom., Trag., and late Prose (except that X. has προσαραρέναι HG 4.7.6), Ep. fem. part. ἀρηρυῖα Hes. Th. 608, and metri gr. ἀραρυῖα Hom., εὖ ἀραρός Oppian. H. 3.367; Ion. and Ep. plpf. ἀρήρειν or ἠρήρειν, with impf. sense, Il. 10.265, 12.56, etc. ; — Med. only aor.2 part. sync. ἄρμενος, η, ον, also ος, ον Hes. Op. 786 (cf. however ἀρηρεμένος); on aor.2 used intr. v. supr. A. 1: — to be joined closely together, ἀρηρότες in close order, Il. 13.800; ἄραρον κόρυθές τε καὶ ἀσπίδες 16.214; ἑξείης ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες [πίθοι] piled close against the wall, Od. 2.342; c. dat. instr., κόλλῃσιν ἀρηρότα Emp. 96.4; in Tactics, ἀραρός, τό, = ὀμφαλός, Ascl.Tact. 2.6, etc. abs., to be fixed, φρεσὶν ᾗσιν ἀρηρώς Il. 10.553; θυμὸς ἀρηρώς Theoc. 25.113; ἄραρε φέγγος shines for ever, Pi. N. 3.64; ἄραρεν ἥδε γ’ ὠλένη is fixed, A. Pr. 60; or metaph, θεῶν… οὐκέτι πίστις ἄραρε E. Med. 414 (lyr.); ὡς ταῦτ’ ἄραρε ib. 322; τὸ σόν τ’ ἄραρε is fixed, ib. 745; abs., ἄραρε it is fixed, my mind is made up, Id. Or. 1330, Men. Epit. 185; τὸ ἀραρὸς ἦθος steadfastness, J. AJ 14.12.3; δόγματα ἀραρότα D.Chr. 12.56; also of persons, ἀραρὼς τὴν γνώμην steadfast, Plu. Dio 32; [θεοὶ] ἀραρότες τοῖς κρίμασιν Hierocl. p. 48 A. ; τοῖς λογισμοῖς ἀ. Id. p. 51 A.
fit well or closely, ζωστὴρ ἀρηρώς a close-fitting belt, Il. 4.134; πύλαι εὖ, στιβαρῶς ἀραρυῖαι, 7.339, 12.454; σανίδες πυκινῶς ἀ. 21.535; fit or be fitted to a thing, ἔγχος παλάμηφιν ἀρήρει fitted the hands, Od. 17.4; κόρυθα κροτάφοις ἀραρυῖαν, κνημῖδες ἐπισφυρίοις ἀραρυῖαι, Il. 13.188, 19.370; κυνέη ἑκατὸν πολίων πρυλέεσσ’ ἀραρυῖα fitting a hundred champions, i.e.
large enough for them, 5.744; also with Preps., κυνέη ἐπὶ κροτάφοις ἀραρυῖα Od. 18.378, Hes. Sc. 137; ὄφρ’ ἂν… δούρατ’ ἐν ἁρμονίῃσιν ἀρήρῃ Od. 5.361; κεραυνὸς ἐν κράτει ἀ.
fit emblem in victory, Pi. O. 10 (11).83; ἀνθρώποισιν ἀρηρότα μυθίζεσθαι befitting men, Orph. A. 191.
to be fitted, furnished with a thing, [τάφρος] σκολόπεσσιν ὀξέσιν ἠρήρει Il. 12.56; πόλις πύργοις ἀραρυῖα 15.737; ζώνη θυσάνοις ἀραρυῖα 14.181; hence, furnished, endowed with, χαρίτεσσιν ἀραρώς Pi. I. 2.19; ἔθνεα θνητῶν παντοίαις ἰδέῃσιν ἀρηρότα Emp. 35.17; κάλλει ἀραρώς E. El. 948; πολλῇσιν ἐπωνυμίῃσιν ἀρηρώς D.P. 28.
to be fitting, agreeable, pleasing, (cf. ἀρέσκω) once in Hom., ἐνὶ φρεσὶν ἤραρεν ἡμῖν it fitted our temper well, Od. 4.777; ἄκοιτιν ἀρηρυῖαν πραπίδεσσι Hes. Th. 608. syncop. aor.2 part. Med. ἄρμενος, η, on (ος, ον Id. Op. 786), fitting, fitted or suited to (cf. ἀρμένως), c. dat., ἱστὸν… καὶ ἐπίκριον ἄρμενον αὐτῷ fitted or fastened to the mast, Od. 5.254 (cf. ἄρμενα, τά); τροχὸν ἄρμενον ἐν παλάμῃσιν Il. 18.600; πέλεκυν… ἄ. ἐν π. Od. 5.234.
fit, meet, μάλα γάρ νύ οἱ ἄρμενα εἶπεν Hes. Sc. 116; rarely c. inf., ἡμέρα κούρῃσι γενέσθαι ἄρμενος a day meet for girls to be born, Id. Op. 786.
prepared, ready, χρήματα δ’ εἰν οἴκῳ πάντ’ ἄ. ποιήσασθαι ib. 407; ἄ. πάντα παρεῖχον Id. Sc. 84, cf. Thgn. 275; ἄ. ἐς τόδε ἔργον A.R. 4.1461; ἄ. ἐς πόλεμόν τε καὶ ἐν νήεσσι μάχεσθαι Hermonax 1.3, cf. 8.
agreeable, welcome, ἄρμενα πράξαις, = εὖ πράξας, Pi. O. 8.73; ἐν ἀρμένοις θυμὸν αὔξων Id. N. 3.58; so of men, ἄ. ξείνοισιν Pl. Epigr. 6. (Cf. Lat. arma, armus, artus, Goth. arms, etc.)
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

erweiterte Nebenform von ἄρω, fügen, anfügen, Od. 14.23 ἀμφὶ πόδεσσιν ἑοῖς ἀράρισκε πέδιλα, τάμνων δέρμα βόειον, machte Schuhe ; Theocr. 25.103.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)
memory