GRC

τόρνος

download
JSON

Bailly

ου (ὁ) :
   I
tour, métier pour travailler le bois ou les métaux en les faisant tourner sous le ciseau, THGN. 803 ; HDT. 4, 36 ; EUR. Bacch. 1067 ; XÉN. Vect. 1, 6 ; PLAT. Phil. 51 c, 56 b ;
   II p. suite :
      1 forme arrondie, courbure, DP. 157 ;
      2 mouvement circulaire, ESCHL. fr. 54 Dind. ; ARSTT. Mund. 2, 3.

Étym. indo-europ. *torh₁/h₃-no-, tourneur, foreur ; v. τείρω.

Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

ὁ, carpenter΄s tool for drawing a circle, like our compasses, prob. a pin at the end of a string, Lat. tornus (Plin. HN 7.198), Thgn. 805; κυκλοτερὴς ὡς ἀπὸ τόρνου (of the representation of the earth in early maps) Hdt. 4.36; τροχὸς τόρνῳ γραφόμενος E. Ba. 1067 (perh. in signf. II); κύκλος τις ὡς τόρνοισιν ἐκμετρούμενος Id. Fr. 382.3. κύκλου τ. the centre of a circle, X. Vect. 1.6.
turning-lathe, βόμβυκας τόρνου κάματον A. Fr. 57.3 (anap.); καθάπερ τῆς ἐν τόρνῳ κυκλοφορουμένης σφαίρας as of a ball being turned in a lathe, Arist. Mu. 391b22; τὰ τοῖς τόρνοις γιγνόμενα ἐπίπεδά τε καὶ στερεά Pl. Phlb. 51c, cf. 56c; ὁ Ἰουδαϊκὸς λίθος… ἔχων γραμμὰς παραλλήλους ὡς ἀπὸ τόρνου Dsc. 5.137; metae… ex torno ita perfectae, ut alia in aliam inire convenireque possit, Vitr. 9.8.6, cf. 10.7.3; ἄξων ἀπὸ τόρνου εἰργασμένος Hero Spir. 1.16, cf. Aut. 11.2.
that which is turned, circle, round, D.P. 157.
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

ὁ,
1) ein Werkzeug der Zimmerleute, einen Kreis vorzuzeichnen und das Holz darnach zu runden, unserm Zirkel entsprechend ; wahrscheinlich ein Stift, den man einsetzte, nebst einer daran befestigten Schnur, die man straffgezogen im Kreise herumführte, wodurch die Zirkellinie beschrieben wurde, vgl. Welck. zu Theogn.; Xen. Vect. 1.6 ; τροχὸς τόρνῳ γραφόμενος, Eur. Bacch. 1065 ; Theogn. 805 ; κυκλοτερὴς ὡς ἀπὸ τόρνου, Her. 4.36 ; κανόνι καὶ τόρνῳ χρῆται τεκτονική, Plat. Phil. 56b.
2) das Dreheisen der Drechsler, tornus, βόμβυκας ἔχων τόρνου κάματον Aesch. frg. 51. – das Schnitzmesser oder der Meißel, der Grabstichel, zum Schnitzen erhabener Arbeit und zum Glätten und Polieren gebraucht, Theophr. u. A.
3) das durch diese Werkzeuge Hervorgebrachte, bes. Kreis, Rundung, Sp., τόξου τόρνῳ Dion.Per. 157.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)
memory