GRC

προβολή

download
JSON

Bailly

ῆς (ἡ) :
   I
action de lancer, d’où jet, émission (d’une pousse, d’un bourgeon, etc.) GEOP. 5, 25, 1 ; προϐολὴν ἔχειν, TH. C.P. 3, 20, 5, pousser, en parl. de plantes ; fig. :
      1 présentation pour une charge, promotion, élection, PLAT. Leg. 765 a ;
      2 citation en justice, accusation, particul. dans les procès pour outrage public, DÉM. 518, 8 ; 577, 3 ; au plur. DÉM. 517, 5 ; 518, 5 ; dans les procès contre les sycophantes, ESCHN. 47, 26 ; ISOCR. 347 b ; XÉN. Hell. 1, 7, 35 ;
   II avance, proéminence : ὄρους, PLUT. Crass. 22, protubérance d’une montagne ; d’où tout ce qui fait saillie ou se projette, particul. :
      1 rocher au bord de la mer, écueil, DP. 1013 ; Q. SM. 9, 378 ;
      2 alluvion qui se forme à l’embouchure d’un fleuve, en parl. du Delta du Nil, ANTH. 9, 350 ;
   III ce qu’on dirige en avant, particul. pour attaquer ou se défendre, d’où :
      1 lance qu’on tient en arrêt, épée qu’on tient en garde, POL. 18, 12, 3, etc. ;
      2 trompe d’éléphant, EL. N.A. 5, 41 ;
      3 posture de garde, THCR. Idyl. 22, 120 ; XÉN. Cyn. 10, 22 au plur. ; ἑστάναι ἐν προϐολῇ, PLUT. Cæs. 44, se tenir en garde ; τὰ δόρατα εἰς προϐολὴν καθέντας, XÉN. An. 6, 5, 25, tenant les lances baissées en avant en arrêt ; τὰ δόρατα ἀποτείνειν ἐς προϐολήν, ARR. An. 1, 6, tendre les lances en arrêt ;
   IV ce qu’on met devant soi pour se garantir, rempart, défense, abri : χώρας, XÉN. Mem. 3, 5, 27, rempart ou ligne de défense d’un pays ; πρὸς τοὺς χειμῶνας, TH. C.P. 3, 7, 2, abri contre les rigueurs de l’hiver ; avec le gén. : τοῦ ἡλίου, TH. C.P. 2, 7, 4, etc. contre le soleil ; καυμάτων, PLAT. Tim. 74 b, contre la chaleur ; fig. θανάτου, EUR. Or. 1488, défense contre la mort ; abs. προϐολῆς ἕνεκα, PLAT. Pol. 288 b, pour servir d’abri.

Étym. προϐάλλω.

Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

ἡ, (< προβάλλω) putting forward, esp. of a weapon for defence, τὰ δόρατα εἰς προβολὴν καθιέναι to bring the spears to the rest, couch them, X. An. 6.5.25 (nisi leg. προσβολήν))· [τὰ δόρατα] ἀποτεῖναι ἐς π. Arr. An. 1.6.2; κοντοὺς ὀρθοὺς ὡς ἐς π. φέροντες Id. Tact. 43.2; ἵστανται ἐς π. ib. 36.3; ἐν προβολᾷ θεμένα ξίφος bringing it to the guard, AP 7.433 (Tymn.); ὁπλίτας ἑστῶτας ἐν π. standing with spear in rest, Plu. Caes. 44, cf. Plb. 2.65.11; ὑπελθεῖν τὴν π. τοῦ πολεμίου get under his guard, D.H. 3.19; of a pugilist, δοχμὸς ἀπὸ π. κλινθείς Theoc. 22.120; παγκρατίου προβολὰν διδάξαι IG4²(1).122.53 (Epid., iv BC), cf. 7.2470.3 (Thebes, iv/iii BC); Carneades προβολὴν pugilis… similem facit ἐποχῇ Cic. Att. 13.21.3; ἀνέχοντες ἐν π. τὰς χεῖρας, of long-distance runners, Philostr. Gym. 32; ἡ π. τῶν χειρῶν, of boxers, ib. 34; αἱ π. τοῦ σώματος X. Cyn. 10.22; ἡ τῆς φάλαγγος π. the phalanx with its pikes couched, Plb. 18.30.1; αἱ τῶν θυρεῶν π. Id. 1.22.10, cf. Arr. Tact. 37.5; of the legs, putting foremost, Arist. IA 706a6.
putting forth, βλαστοῦ Gp. 5.25.1.
putting forward of a plea or case, Hermog. Stat. 4, al.
projection, prominence, ἡ π. τοῦ χείλεος Hp. Art. 8, etc. ; τῆς κεφαλῆς a prominence of the skull, Id. VC 1; τῆς γλώσσης Aret. SA 1.7; π. ἀπὸ τοῦ χείλεος, of an elephant΄s trunk, Id. SD 2.13, cf. Ael. NA 5.41.
jutting rock, foreland, or tongue of land, S. Ph. 1455 (anap., prob. for προβλής) ἐπὶ προβολῇσι θαλάσσης Q.S. 9.378, cf. D.P. 1013, Plb. 1.53.10; Νειλορύτου δῶρον ἀπὸ π., i.e. from the Delta of the Nile, AP 9.350 (Leon. Alex.); also the spur of a hill, Plu. Crass. 22.
head of a spear or κέστρος II, Plb. 18.29.3, 27.11.2.
projecting bridge, Id. 3.46.4.
projection of a weapon from the soldier΄s body, Ael. Tact. 14.3.
advanced body of cavalry, Arr. Tact. 40.2, al.
rope for lowering buckets, PFlor. 153 (iii AD), etc.
thing held before one as a defence, screen, bulwark, π. μεγάλη τῆς χώρας X. Mem. 3.5.27; of the eyebrows, Id. Cyn. 5.26; τοῦ ὄμματος Arist. GA 780b23; ὅπως ᾖ π. τοῖς… σπλάγχνοις [τὸ νῶτον] Id. PA 672a17; c. gen. objecti, defence against…, δείματος π. καὶ βελέων S. Aj. 1212 (lyr.); θανάτου E. Or. 1488 (lyr.); καυμάτων Pl. Ti. 74b; τοῦ ἡλίου, τῶν ἀνέμων, τοῦ ψύχους, Thphr. CP 2.7.4, 3.10.4, 5.13.3; πρὸς τοὺς χειμῶνας ib. 3.7.2.
protection, τὰ προβολῆς ἕνεκα εἰργασμένα Pl. Plt. 288b; π. ἔχειν, of plants, Thphr. CP 3.20.5; προβεβλημένοι τὴν γαμικὴν π. Dam. Isid. 160.
front of a horse΄s hoof, Hippiatr. 123.
proposal of a person΄s name for election, Pl. Lg. 765b, SIG 976.10 (Samos, ii BC), CPR 20.8 (iii AD), Cod.Just. 10.11.8.4, al., Ps.-Ptol. Centil. 83. as law-term, a form of public process by presentation of a case to the assembly, D. 21.193; pl., ib. 11, Lex ib. 8, 10; τῶν συκοφαντῶν π. ἐποιησάμεθα Aeschin. 2.145, cf. X. HG 1.7.35, Isoc. 15.314, Arist. Ath. 43.5, 59.2, Harp. s.v. καταχειροτονία.
advance, loan, PSI 6.666.10 (iii BC); π. εἰς τὸ ζῆν financial provision, means of livelihood, gloss on ἀφορμή, Sch. E. Med. 342.
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

ἡ,
1) das Vor- od. Hervorwerfen, Hervorbringen, τοῦ βλαστοῦ, das Treiben des Keimes, der Knospe, Theophr. u. a.Sp.
2) das Hervortretende, Hervorragende, vorspringender Felsen, wie προβλής, Dion.Per. 1013 ; so verbessert Hermann in Soph. Phil. 1455 κτύπος πόντου προβολῆς für κτύπος πόντου προβλής, was heißen muß »das Rauschen des an die Felsufer schlagenden Meeres« ; vgl. Pol. 1.53.10 ; ἀναύρων προβολαί, Ufer der Flüsse, Dion.Per. 1118 ; Νειλορύτου δῶρον ἀπὸ προβολῆς, Leon.Alex. 25 (IX.350). – Auch wie προβοσκίς, der Elephantenrüssel, Aret., προβολὴ μακρὴ ἀπὸ τοῦ χείλεος.
3) alles zum Schutze, zur Verteidigung Vorgehaltene, Schutzwehr, πρὶν μὲν δείματος ἦν μοι προβολὰ καὶ βελέων θούριος Αἴας, Soph. Aj. 1191 ; θανάτου, Schutzwehr gegen den Tod, Eur. Or. 1488 ; καυμάτων, gegen die Hitze, Plat. Tim. 74b ; προβολῆς ἕνεκα, zum Schutz, Polit. 288b ; Xen. Cyn. 5.26, Mem. 3.5.27 ; Folgde, wie Pol. 2.65.11, θυρεῶν 1.22.10 ; a.Sp., ἑστάναι ἐν προβολῇ, mit gefälltem Speer ausliegen, Plut. Caes. 44 ; vgl. bes. Xen. An. 6.3.25 (Krüger προσβολή); θηκτὸν ἐν προβολᾷ θεμένα ξίφος, Tymn. 4 (VII.433), sich mit geschärftem Schwerte auslegend ; vgl. noch Theocr. 22.120, wo es das Ausfallen oder Ausschlagen mit der bloßen Hand ist, um den Gegner im Faustkampfe zu treffen, u. Ruhnk. epist. crit. I p. 70.
4) der Vorschlag zur Wahl, τὴν προβολὴν τὸν αἱρούμενον ἐκ τῶν ἐμπείρων ποιητέον, Plat. Legg. VI.765a.
5) bei den Attikern öffentliche Anklage wegen eines Vergehens wider den Staat und die Verfassung nach einer vorläufigen Entscheidung des Volks, παραδιδόναι προβολήν, ποιεῖν πρ. κατά τινος, Dem. Mid. 8.11, im Gesetz, welche Rede ein Beispiel solcher Klage ist ; vgl. Böckh Staatsh. I p. 400 ; bei Xen. Hell. 1.7.39 beschließt das Volk über die Ankläger des Sokrates προβολὰς αὐτῶν εἶναι, daß man sie als Verläumder anklagen und verurteilen lassen möge ; vgl. Aesch. 2.145 τῶν συκοφαντῶν ὡς κακούργων δημοσίᾳ προβολὰς ποιούμεθα.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)
memory