'(rare au prés. ; f. ἐρῶ, ao. inus. ; pf. εἴρηκα, ao. pass. εἰρήθην, pf. εἴρημαι) :
      1 dire, parler : τὸ εἴρειν λέγειν ἐστίν, PLAT. Crat. 398 d, εἴρειν, c’est λέγειν, càd. a le sens de λέγειν, dire ; εἴρ. τι, OD. 11, 137, dire qqe ch. ; τινί τι, OD. 2, 162, dire qqe ch. à qqn ; d’ord. au fut. et au pf. : ἐρεῖν τι πρός τινα, ATT. dire qqe ch. à qqn ; avec un acc. de pers. κακῶς ἐρεῖν τινα, THGN. 796 ; EUR. Alc. 705, dire du mal de qqn ; avec double acc. ἐρεῖν τινά τι, EUR. Alc. 954 ; PLAT. Crit. 48 a, dire qqe ch. de qqn ;
      2 particul. annoncer (une nouvelle, etc.) acc. IL. 1, 419 ; 2, 49, etc. ;
      3 convenir de : μισθὸς εἰρημένος, HÉS. O. 368 ; HDT. 6, 23, salaire convenu ; abs. εἰρημένον γὰρ δίκας μὲν τῶν διαφορῶν ἀλλήλοις διδόναι καὶ δέχεσθαι, THC. 1, 140, car bien qu’il soit dit (dans les traités) que les différends réciproques seront réglés à l’amiable ;
      4 ordonner : τινί avec l’inf. XÉN. Hell. 3, 2, 6, à qqn de, etc. ; au pass. εἴρητό οἱ avec l’inf. HDT. 7, 26, il lui avait été ordonné de, etc. ; avec une prop. inf. XÉN. Cyr. 8, 3, 6, ordonner que, etc. ;
      5 mentionner : οὗτοι μὲν οἱ παραθαλάσσιοι εἰρέαται, HDT. 4, 180, j’ai parlé plus haut de ces populations maritimes.

➳ Act. prés. εἴρω (v. ci-dessus) ; ion. εἰρέω, OD. 2, 162 ; 11, 137 ; 13, 7 ; HÉS. Th. 58. Impf. inus. Fut. ἐρῶ, HH. Cer. 406 ; ESCHL. Eum. 45 ; SOPH. O.C. 811 ; THC. 6, 9, etc. ; ion. et épq. ἐρέω, IL. 4, 39 ; PD. O. 8, 57 ; HDT. 2, 38, etc. ; 3 sg. ἐρέει, IL. 7, 91 ; OD. 3, 20 ; 3 pl. ἐρέουσι, IL. 22, 108 ; OD. 6, 285 ; avec élis. ἐρέουσ', OD. 21, 329 ; inf. ἐρέειν, IL. 3, 83 ; OD. 4, 747 ; part. ἐρέων, -έουσα, etc. IL. 2, 49 ; OD. 23, 16 ; etc. ; duel ἐρέοντε, OD. 16, 334. Autre fut. ion. εἰρήσω, HPC. 3, 525 Littré dout. Ao. inus. (on emploie εἶπον, v. *ἔπω). Pf. εἴρηκα, ESCHL. Pr. 821 ; SOPH. Tr. 63 ; HDT. 1, 155 ; THC. 6, 87 ; XÉN. Cyr. 8, 3, 6, etc. Pl.q.pf. εἰρήκειν, ESCHN. 1, 81 Baiter-Sauppe ; DÉM. 21, 119, etc. Baiter-Sauppe. — Pass. prés. 3 sg. εἴρεται, ARAT. 172, 261. Impf. inus. (v. fin de l’article). Fut. ῥηθήσομαι, THC. 1, 73 ; XÉN. Hell. 6, 3, 7 ; ARSTT. Rhet. 1, 12, 2, etc. (inf. ῥηθήσεσθαι, part. ῥηθησόμενος). Ao. ἐρρήθην, XÉN. Cyr. 7, 5, 26 ; etc. ; (sbj. ῥηθῶ, inf. ῥηθῆναι, part. ῥηθείς ; dans Hom. seul. ῥηθέντι, OD. 18, 414 ; 20, 322) ; postér. ἐρρέθην, ARSTT. Categ. 9, 3 ; ion. εἰρέθην, HDT. 4, 77, 156, etc. (mais touj. ῥη- et non ῥε- aux autres modes, comme en att.). Pf. εἴρημαι, IL. 4, 363 ; HDT. 8, 93 ; ESCHL. Eum. 710 ; THC. 1, 22 ; etc. ; 3 pl. ion. εἰρέαται, HDT. 7, 81. Pl.q.pf. 3 sg. εἴρητο, IL. 10, 540 ; HDT. 8, 26 ; THC. 5, 21, etc. Fut. ant. au sens. du fut.1 *εἰρήσομαι, seul. 3 sg. εἰρήσεται, IL. 23, 795 ; PD. I. 6, 59 ; SOPH. O.R. 365 ; THC. 6, 34 ; XÉN. Cyr. 7, 1, 9, etc. ; postér. et rar. à d’autres pers. de l’ind. ou aux autres modes : 3 pl. εἰρήσονται, ARSTD. 51, 417 ; inf. εἰρήσεσθαι, HPC. 8, 28 Littré ; part. εἰρησόμενος, HPC. 4, 238 ; GAL. 15, 18 ; EL. N.A. 16, 36. — Ne pas confondre certaines formes de ce verbe avec d’autres provenant d’un verbe εἴρομαι, épq. et ion. c. ἔρομαι (v. ce mot), d’où impf. 3 sg. εἴρετο, 3 pl. εἴροντο, f. 3 sg. εἰρήσεται, etc.

Étym. p. (ϝ)είρω, de la R. indo-europ. *uerh₁-, parler solennellement.

'

'act. seul. prés. et ao. εἶρα (pass. v. ci-dessous) nouer, attacher, entrelacer : στεφάνους, PD. N. 7, 77, tresser des couronnes ; εἰς βρόχον εἴρας τὸν τράχηλον, ZALEUC. (STOB. Fl. 2, 200 Gaisf.) ayant noué un lacet autour de son cou ; au pass. ἠλέκτροισιν ἐερμένος, OD. 18, 296 (collier) fait d’un chapelet de perles d’ambre ; μετὰ δ' ἠλέκτροισιν ἔερτο, OD. 15, 460 (ce collier) était fait d’un chapelet de perles d’ambre ; fig. εἰρομένη λέξις, ARSTT. Rhet. 3, 9, 2, style bien lié, continu, càd. sans antithèses ou sans périodes balancées.

➳ Prés. seul. inf. PD. l. c. Ao. seul. part. ZALEUC. l. c. Pass. pf. part. εἰρμένος, CALL. fr. 140 ; épq. ἐερμένος, OD. l. c. Pl.q.pf. 3 sg. ἔερτο, OD. l. c.

Étym. R. indo-europ. *ser-, ficeler ensemble ; cf. ὅρμος, lat. serō.

'

ask; for Act. forms (stem ἐρε(Ϝ)-), v. ἐρέω¹; for Med. forms (stems ἐρε(Ϝ)- and ἐρ(Ϝ)-), v. ἔρομαι, ἐπείρομαι.

say, speak, tell; — Act. is used by Hom. only in Od., and in 1 pers., μνηστῆρσιν δ’… τάδε εἴρω 2.162, cf. 13.7; τὰ δέ τοι νημερτέα εἴρω 11.137; — Med. in same sense, καὶ εἴρετο δεύτερον αὖτις Il. 1.513; εἴροντο δὲ κήδε’ ἑκάστη Od. 11.542, cf. Nic. Th. 359; — Pass., 3 sg. εἴρεται is said, Arat. 172, 261; for other forms v. ἐρῶ. (*Ϝέρ-yω, fr. root of ἐρῶ)

aor. εἶρα (v. infr.), also ἔρσα (v. διείρω); — Pass., pf. part. ἐρμένος (ἐν-) Hdt. 4.190; Ep. ἐερμένος (v. infr.); — mostly in compds., ἀν-, δι-, ἐν-, ἐξ-, συν-είρω.
fasten together in rows, string, used by Hom. only in Ep. pf. Pass., ἠλέκτροισιν ἐερμένος [a necklace] strung with pieces of amber, Od. 18.296, and plpf. Pass., μετὰ δ’ ἠλέκτροισιν ἔερτο 15.460; περὶ στήθεσσιν ἔερτο [μίτρη] A.R. 3.868; τὸ εὖ εἰρόμενον a connected system, Plot. 2.3.7. after Hom. in Act., στεφάνους εἴ. Pi. N. 7.77; εἴ. τὰ θεῖα Plu. 2.1029c; insert, εἰς βρόχον εἴρας τὸν τράχηλον Zaleuc. ap. Stob. 4.2.19 ad fin., cf. PMagPar. 1.259; esp. in speech, string together, ὁ εἴρας καὶ συνυφάνας ἕκαστα [λόγος] Ph. 1.499; θρῆνον J. BJ 6.5.3; πολλὰ ὀνόματα Philostr. VA 1.20, cf. 6.17; οἱ μηδὲ δύο σχεδὸν ῥήματα δεξιῶς εἴρειν δυνάμενοι S.E. M. 1.98; — Pass., εἰρομένη λέξις continuous, running style, i.e. not antithetic or with balanced periods, Arist. Rh. 1409a29. εἰρόμενον, τό, ΄dossier’ of documents, Mitteis Chr. 184.9 (iii AD); εἰ. τραπεζιτικόν PLips. 9.22. (Etym. dub., cf. either Lat. sero or Lith. vérti ΄thread΄.)

aor. εἶρα u. ἔρσα, Hippocr. (vgl. Kompp.), aneinanderreihen ; στεφάνους Pind. N. 5.77, d.i. flechten ; aber εἰρομένη λέξις ist bei Ar. rhet. 3.9, im Ggstz von κατεστραμμένη, ein gedehnter Styl, aus locker aneinandergereiheten Sätzen bestehend, συνδέσμῳ μία, ἣ οὐδὲν ἔχει τέλος καθ' αὑτήν, ἂν μὴ τὸ πρᾶγμα λεγόμενον τελειωθῇ, vgl. Plut. εἰρόμενος λόγος (nach conj.) stoic.rep. 28 ; εἰρομένης ἀκρασίας garrul. 10. – Dahin gehört als perf. pass. ἐερμένος, ἠλέκτροισιν, von einem goldenen Halsbande mit Elektron, Od. 18.295, wie 15.460 μετὰ δ' ἠλέκτροισιν ἔερτο.

s. *ἔρω.