GRC

εἰσβάλλω

download
JSON

Bailly

εἰσ·ϐάλλω, ion. et anc. att. ἐσ·ϐάλλω :
   I tr.
jeter dans : φάρμακα ἐς φρέατα, THC. 2, 48, jeter du poison dans les puits ; τινὰς ἐς φάραγγας, THC. 2, 67, précipiter des gens dans des ravins ; εἰς ἕρκη κακά, SOPH. Aj. 60, pousser dans des rets funestes ; ἐς τὸν Εὐφρήτην τὸ ῥέεθρον, HDT. 1, 179, se jeter (litt. jeter son courant) dans l’Euphrate ; στρατιὴν ἐς Μίλητον, HDT. 1, 15, jeter des troupes dans Milet ; βοῦς εἰσϐ. πόντον, EUR. I.T. 261, pousser des bœufs dans la mer ; fig. τινὰ εἰς πῆμα, ESCHL. Pr. 1075, précipiter qqn dans la douleur ;
   II intr. en appar. (s.-e. ἑαυτόν) :
      1 se jeter dans : en parl. d’un fleuve : εἰς τὸν Εὐφράτην, XÉN. An. 1, 7, 15 ; ἐς τὸν Ἴστρον, HDT. 4, 48 (cf. 4, 49 et 57) ; εἰς πόντον, POL. 4, 41, 1, se jeter dans l’Euphrate, dans l’Ister, dans la mer ; en parl. d’une troupe : ἐς τοὺς ὁπλίτας, THC. 6, 70 ; ἐς τὸ δεξιὸν κέρας, THC. 6, 101, se jeter sur les hoplites, sur l’aile droite ; εἰς τὴν Ἀττικήν, THC. 1, 109, etc. se jeter sur l’Attique, l’envahir ; πρὸς πόλιν, THC. 4, 25, se porter contre une ville ; abs. faire invasion ou irruption, THC. 2, 54 ; p. anal. en parl. d’une maladie, ARÉT. Cur. m. acut. 1, 1, p. 73 ; 1, 2, p. 79 ; 1, 5, p. 83 ; en gén. pénétrer, se répandre, en parl. d’odeurs, TH. H.P. 9, 7, 1 ; de la chaleur, GEOP. 2, 3, 4 ;
      2 faire son entrée ; κατὰ τὸ ἔαρ εἰσϐάλλον, GAL. 12, 357 d, à l’entrée du printemps ;

Moy. εἰσϐάλλομαι ou ἐσϐάλλομαι :
      1 jeter sur : ἵππους ἐς νέας, HDT. 6, 95, embarquer des chevaux ; abs. τὰ δὲ ἐσϐαλόμενοι ἀπέπλευσαν, THC. 8, 31, et ayant embarqué le reste, ils partirent ;
      2 intr. s’embarquer, HDT. 1, 1.

➳ ἐσϐ. HDT. THC. ll. cc.

Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs / Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »

LSJ

throw into, ἄνδρα εἰς ἕρκη S. Aj. 60 ; εἰς πῆμα A. Pr. 1075; φάρμακα ἐς φρέατα Th. 2.48 ; ἐς. στρατιὴν ἐς Μίλητον throw an army into the Milesian territory, Hdt. 1.14 ; ἐς. ὗς ἐς [τὴν ἄρουραν] Id. 2.14, cf. E. El. 79 ; πρόβατα IG 12(1).677.31 (Rhodes, iii BC) ; c. dupl. acc., βοῦς πόντον εἰσεβάλλομεν were driving them to the sea, E. IT 261; — Med., put on board one΄s ship, ἐς τὴν νέα Hdt. 1.1, cf. 6.95 ; abs., Th. 8.31. ἐς. τὴν στρατιὴν ἐς…, of an invasion, Hdt. 1.18 ; but usually without στρατιάν, throw oneself into, make an inroad into, ἐς Μίλητον ib. 15, cf. 16, Th. 2.47, etc. ; ἐσβάλλειν ἐς τοὺς ὁπλίτας to fall upon them, Id. 6.70; πρὸς πόλιν ἐσβάλλειν make an assault upon it, Id. 4.25 ; abs., Ar. Ach. 762 ; of disease, come on, Aret. CD 1.1, al. ; enter a country, εἰς τὸν τόπον Thphr. HP 9.7.1; poet. c. acc., χῶρον εἰ. E. Hipp. 1198 ; λέπας Id. Ba. 1045; come upon, fall in with, Βρομίου πόλιν ἔοιγμεν εἰσβαλεῖν Id. Cyc. 99 ; abs., ἤφριζον, εἰσέβαλλον ἱππικαὶ πνοαί the horse΄s breath was foaming, was close upon them, S. El. 719. of rivers, empty themselves into, fall into, ἐς τὰ ἀρχαῖα (sc. ῥέεθρα) Hdt. 1.75, cf. 4.48, al., Arist. Mete. 351a10, Plb. 4.41.1; ἐς. ἐς τὸν Εὐφρήτην ποταμὸν τὸ ῥέεθρον Hdt. 1.179. of ships, make entrance (sc. εἰς Πόντον), Syngr. ap. D. 35.13. abs., begin, ἀπό τινος Sch. Pi. N. 7.1; εἰς λόγον Olymp. in Mete. 102.12; κατὰ τὸ ἔαρ εἰσβάλλον Gal. 18(1).470.
Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)

Pape

(βάλλω),
1) hineinwerfen ; ἄνδρα εἰς ἕρκη Soph. Aj. 60 ; Ζεὺς ὑμᾶς εἰς ἀπρόοπτον πῆμ' εἰσέβαλεν, stürzte euch in ungeahnet Leid, Aesch. Prom. 1077 ; φάρμακα εἰς φρέατα Thuc. 2.48 ; στρατιὰν εἰς Μίλητον, ein Heer ins Milesische Gebiet hineinwerfen, Her. 1.14 ; vgl. Thuc. 5.71 ; βοῦς ἐς ἄρουραν Eur. El. 79 ; βοῦς πόντον, Ochsen ins Meer treiben, I.T. 261. Auch im med., ἐσβάλλομαι τοὺς ἵππους ἐς νέας, an Bord bringen, Her. 1.1, 6.95, wie Thuc. 8.31.
2) Häufig intr.:
   a) einfallen, einbrechen, bes. mit einem Heere, so daß man στρατόν ergänzen kann ; εἰς Ἐλευσῖνα ἄγων τοὺς Πελοποννησίους εἰσέβαλε Her. 2.76 ; ἐς πόλιν 1.15 ; στόλῳ μεγάλῳ, πανστρατιῇ, 5.74, 8.27 ; εἰς τὴν Ἀττικήν Thuc. 1.109 ; πρὸς τὴν πόλιν 4.25 ; auch mit dem bloßen acc., ἔρημον χῶρον Eur. Hipp. 1198 ; ohne Zusatz, einen Einfall machen, εἰσβεβληκότων Thuc. 2.54 ; anlanden, 2.47 ; auch εἰς τοὺς ὁπλίτας, angreifen, 6.70 u. Sp.
   b) von Flüssen, sich ergießen, hineinfallen ; ἐσβάλλει τὸ ῥέεθρον εἰς Εὐφράτην Her. 1.179, vgl. 4.48, 57 ; Thuc. 1.46 ; Xen. An. 1.7.15.
   c) Bei den Aerzten = anfallen, bes. vom Fieber.
   d) εἰσέβαλλον ἱππικαὶ πνοαί, = ἐπέπνεον, Soph. El. 709. Bei Eur. Cycl. 99 = zufällig hineingeraten.
   e) Bei Sp. = ἀναβάλλειν, anheben, beginnen, z.B. Schol. Pind. N. 7.1.
Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)
memory