{ "meta": { "serviceProvider": { "name": "Berlin-Brandenburg Academy of Sciences and Humanties, TELOTA - IT\/DH", "link": "https:\/\/www.bbaw.de\/en\/bbaw-digital\/telota" }, "dataProvider": { "name": "Classical Language Dictionary", "link": "https:\/\/cld.bbaw.de" } }, "query": { "self": "https:\/\/cld.bbaw.de\/api\/dictionary\/lemma\/%CF%85%CC%94%CE%B2%CF%81%CE%B9%CC%81%CE%B6%CF%89?language=grc&options=case-sensitive", "searchDate": "2026-05-14 22:53:29", "searchFor": "lemma", "searchTerm": "ὑβρίζω", "language": "GRC", "options": { "strict": true, "case-sensitive": true, "regex": false, "simplified": false } }, "data": [ { "lemma": "ὑβρίζω", "meanings": 1, "language": "grc", "descriptions": [ { "dictionary": "Bailly", "reference": "Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs \/ Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »", "source": "https:\/\/bailly.app\/%C3%A0-propos", "description": "'(impf<\/i>. ὕϐριζον, f<\/i>. ὑϐρίσω, att<\/i>. -ιῶ, ao<\/i>. ὕϐρισα [ῐ]<\/font> pf<\/i>. ὕϐρικα [ῐ]<\/font> pl.q.pf<\/i>. ὑϐρίκειν ; pass. f<\/i>. ὑϐρισθήσομαι, ao<\/i>. ὑϐρίσθην, pf<\/i>. ὕϐρισμαι, pl.q.pf<\/i>. ὑϐρίσμην) :<\/font>   I intr. :<\/i>      1<\/b> se porter à qqe excès : ἐκ τῶν ἡμετέρων ὑϐρίζειν, DÉM. 1182, 27,<\/i> mener joyeuse vie, faire bombance avec notre bien ;      2<\/b> être présomptueux ou<\/i> insolent, parler ou<\/i> agir avec orgueil, abs<\/i>. OD. 1, 227 ; 3, 207 ; 17, 215, etc. ;<\/i>      3<\/b> être sensuel, p. opp. à<\/i> σωφρονεῖν, XÉN. Cyr. 8, 1, 30, etc. ;<\/i>      4<\/b> p. anal<\/i>. se démener d’une manière effrénée, en parl. des ânes et des chevaux qui hennissent, lancent des ruades et bondissent,<\/i> HDT. 4, 129 ;<\/i> XÉN. Cyr. 7, 5, 62 ;<\/i> EL. N.A. 12, 44, etc. ; en parl. des plantes,<\/i> foisonner, pulluler, TH. H.P. 2, 7, 6 ; 3, 15, 4 ; en parl. d’un courant torrentueux qui a entraîné un des chevaux sacrés du roi,<\/i> HDT. 1, 189 ; cf<\/i>. POÈT. (PLUT. M. 993<\/i> e) ; avec un rég. :<\/i> ὑϐρ. ἐς τοὺς θεούς, AR. Nub. 1508,<\/i> se conduire avec orgueil envers les dieux ; ὑϐρ. εἴς τινα, PLAT. Leg. 927<\/i> d ; DÉM. 529, 14, etc<\/i>. agir avec violence ou<\/i> avec orgueil à l’égard de qqn ; εἰς τὸ σῶμά τινος, DÉM. 523, 1,<\/i> se porter à quelque excès sur la personne de qqn ; ὕϐρεις ὑϐρ. EUR. H.f. 708, Bacch. 247 ; ou<\/i> ὑϐρ. ὑϐρισμούς, ESCHL. fr. 165, 2,<\/i> se conduire avec impertinence, commettre des attentats ; joint à un adj. ou à un pron. :<\/i> ὕϐρεις ἃς κατὰ τὴν ἀγορὰν ὕϐριζεν, DÉM. 614, 18,<\/i> les outrages qu’il s’est permis à l’égard de l’assemblée ; ὑϐρ. ὕϐρισμα εἴς τινα, EUR. Her. 18 ;<\/i> ὑϐρ. ὕϐριν εἴς τινα, EUR. I.A. 961 ;<\/i> PLAT. Leg. 777<\/i> d, ou<\/i> πρός τινα, PLUT. M. 148<\/i> e, commettre des insolences ou<\/i> des violences à l’égard de qqn ; avec un acc. neutre ou un mot de m. sign. que<\/i> ὕϐρις : ὑϐρίζειν τάδε, HDT. 3, 118,<\/i> commettre un tel délit ou<\/i> crime ; ὅσα λόγῳ καὶ ὅσα ἔργῳ περὶ θεοὺς ὑϐρίζει τις, PLAT. Leg. 885<\/i> b, tous les outrages que l’on commet envers les dieux en parole et en action ; τῶν ἀδικημάτων δοῦναι δίκας, τῶν ἐς Ἀθηναίους ὕϐρισαν, HDT. 6, 87,<\/i> expier les méfaits que dans leur orgueil ils avaient commis envers les Athéniens ;   II tr.<\/i><\/b> traiter avec insolence, maltraiter, injurier, outrager, avec l’acc. de la pers. ou de la chose que l’on traite avec insolence :<\/i> ὑϐρ. τινά, traiter qqn avec orgueil, insolence ou<\/i> violence, le railler, l’injurier, le maltraiter, IL. 11, 695 ;<\/i> OD. 20, 370 ;<\/i> ESCHL. Pr. 970 ;<\/i> SOPH. Ant. 840 ;<\/i> LYS. 92, 10, etc. ; avec double acc. :<\/i> ἡμᾶς ὑϐρίζειν τοιάνδ' ὕϐριν, EUR. Suppl. 512,<\/i> nous faire subir un pareil outrage ; τοιαῦτα ὑϐρ. τινά, SOPH. El. 613 ;<\/i> XÉN. An. 6, 4, 2, Cyr. 5, 2, 27, etc<\/i>. commettre de telles violences à l’égard de qqn ; au pass<\/i>. subir un outrage ou<\/i> un mauvais traitement, THC. 8, 74 ;<\/i> XÉN. An. 3, 1, 13 ;<\/i> ὕϐριν ὑϐρίζεσθαι, EUR. Bacch. 1296 ;<\/i> DÉM. 660, 20,<\/i> subir de mauvais traitements ; τάλαιν' ἐγὼ τῆς ὕϐρεος, ἧς ὑϐρίζομαι, AR. Pl. 1045,<\/i> malheureuse ! quel outrage je subis ! ὑϐρισμένος τὰς γνάθους, AR. Th. 903,<\/i> maltraité aux joues, càd<\/i>. souffleté ; ὑϐρίσθαι, être mutilé, en parl. d’eunuques,<\/i> XÉN. Cyr. 5, 4, 35 ;<\/i>Moy.<\/i><\/b> être orgueilleux, en parl. de choses :<\/i> στολὴ οὐδέν τι ὑϐρισμένη, XÉN. Cyr. 2, 4, 5,<\/i> vêtement qui n’a rien de fastueux ; σημεῖ' ἔχων ὑϐρισμένα, EUR. Ph. 1112,<\/i> ayant d’orgueilleux emblèmes, càd<\/i>. orgueilleux, glorieux.

➳ Prés. dor<\/i>. ὑϐρίσδω, THCR. Idyl. 14, 9 ; fut<\/i>. ὑϐριῶ, DÉM. 565, 16 ;<\/i> ὑϐριοῦμαι, AR. Eccl. 666 ; pf<\/i>. ὕϐρικα, AR. Lys. 400 ; pl.q.pf<\/i>. ὑϐρίκειν, DÉM. 32, 15<\/i>.<\/p>

Étym<\/b>. ὕϐρις.<\/p>'" }, { "dictionary": "LSJ", "reference": "Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)", "source": null, "description": "Od.<\/i> 18.381, etc., Dor. ὑβρίσδω Theoc. 14.9; fut. Att.<\/i> -ιῶ D. 21.221, (ἐν-) prob. in Ar. Th.<\/i> 720 (-ίσεις cod. R); aor.<\/i> ὕβρισα Hdt. 6.87, S. Aj.<\/i> 560, etc. ; pf.<\/i> ὕβρικα Ar. Lys.<\/i> 400, D. 21.128; plpf.<\/i> ὑβρίκειν Id. 3.14; — Med., fut.<\/i> ὑβριοῦμαι Ar. Ec.<\/i> 666 (anap.); — Pass., fut.<\/i> ὑβρισθήσομαι D. 21.222; aor.<\/i> ὑβρίσθην S. Aj.<\/i> 367, Pl. Lg.<\/i> 885a; pf.<\/i> ὕβρισμαι E. Cyc.<\/i> 665, etc. ; (< ὕβρις) : — wax wanton, run riot<\/b>, in the use of superior strength or power, or in sensual indulgence, ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσι δαίνυσθαι κατὰ δῶμα Od.<\/i> 1.227; ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται 3.207, 17.588; ἀλλὰ μάλ’ ὑβρίζεις 18.381; ὁππότ’ ἀνὴρ ἄδικος καὶ ἀτάσθαλος… ὑβρίζῃ πλούτῳ κεκορημένος Thgn. 751; ἐνταῦθα νῦν ὕβριζε A. Pr.<\/i> 82, cf. S. Ant.<\/i> 480, etc. ; esp. of lust, X. Mem.<\/i> 2.1.30; opp. σωφρονεῖν, Id. Cyr.<\/i> 8.1.30, Antipho 4.44.2. of over-fed asses, neigh<\/b> or bray and prance about<\/b>, ὑβρίζοντες οἱ ὄνοι ἐτάρασσον τὴν ἵππον Hdt. 4.129; of horses, X. Cyr.<\/i> 7.5.62; of elephants, Ael. NA<\/i> 10.10. of plants, run riot, grow rank and luxuriant<\/b>, Thphr. HP<\/i> 2.7.6, CP<\/i> 3.15.4. metaph<\/i>, of a river that swept away and drowned a horse, Hdt. 1.189; so γῆ ὕβριστο had been carried away<\/b> by river-floods, Emp. (?) 154. trans., ὑ. τινά treat<\/b> him despitefully, outrage, insult, maltreat<\/b>, ἡμέας ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωντο (v. infr. 2) Il.<\/i> 11.695; ὑ. τοὺς ὑβρίζοντας χρεών A. Pr.<\/i> 970; ὑ. γυναῖκα τὴν ἑαυτοῦ And. 4.15; με, ἐμέ, S. Ant.<\/i> 840 (lyr.), Lys. 1.4; τὰς νήσους Isoc. 8.99; more freq. (esp. in Prose) ὑ. εἴς τινα(ς) commit an outrage<\/b> upon or towards him (them), E. Ph.<\/i> 620 (troch.), Hipp.<\/i> 1073, Ar. Pl.<\/i> 899; ὑ. εἰς (dub.l.<\/font>) τοὺς θεούς Id. Nu.<\/i> 1506; εἰς σὲ καὶ τὴν σὴν γυναῖκα Lys. 1.16; εἰς τὰς πατρίδας Isoc. 4.111; εἰς ταύτην τὴν παροιμίαν Pl. Smp.<\/i> 174b (acc. to Luc. Sol.<\/i> 10, ὑ. τινά was to do one a personal injury<\/b>, ὑ, εἴς τινα to injure that which belongs to one<\/b>; but the distinction was not observed); also ὑ. ἐν κακοῖσιν A. Ag.<\/i> 1612, cf. S. Aj.<\/i> 1151. freq. c. acc. cogn., ὑ. ὕβριν A. Supp.<\/i> 880 (lyr.); ὕβρεις E. Ba.<\/i> 247; ὕβριν ἐς ἡμᾶς ὑ. Id. IA<\/i> 961, cf. Heracl. 18; ὕ. ὑβρίζεις ἐπὶ θανοῦσι τοῖς ἐμοῖς Id. HF<\/i> 708; ὕβρεις ἃς κατὰ τὴν ἀγορὰν ὕβριζεν D. 22.68; with neut. Adj.<\/i>, ὑ. τάδε commit<\/b> these outrages<\/b>, Hdt. 3.118; ὑ. τἄλλα Ar. Lys.<\/i> 400; ὅσα περὶ θεοὺς ὑ. τις Pl. Lg.<\/i> 885b, cf. 761e; and with other Nouns, τῶν ἀδικημάτων…, τῶν ἐς Ἀθηναίους ὕβρισαν Hdt. 6.87 (so prob. θεοὶ τεισαίατο λώβην, ἣν οἵδ’ ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται (v. supr. 11.1) Od.<\/i> 20.170); and c. dupl. acc., τοιαῦτα ὑ. τινά S. El.<\/i> 613; τίνος δέ σ’ οὕνεχ’ ὕβρισ’ Αἴγισθος τάδε· E. El.<\/i> 266, cf. Pl. Smp.<\/i> 222a, X. An.<\/i> 6.4.2, Cyr.<\/i> 5.2.28; — Pass., ὕβριν ὑβρισθείς E. Ba.<\/i> 1297, cf. D. 23.121; τάλαιν’ ἐγὼ τῆς ὕβρεος ἧς ὑβρίζομαι Ar. Pl.<\/i> 1044; ὧν δ’ εἰς τὸ σῶμα ὑβρίσθαι φημί D. 21.25. in legal sense, commit a physical outrage on one<\/b> (cf. ὕβρις II. 2, 3), Lys. 14.26, 24.18, Fr.<\/i> 44, D. 21.6 (Pass.), etc. ; so later, ἐμὲ δέ, ἐὰν δύνῃ, καὶ ὕβριζε καὶ ἄπαγε PCair. Zen. 454.9 (iii BC), cf. PEnteux. 79.7, al. (iii BC); γυναῖκες καὶ παῖδες ὑβρίζονται Th. 8.74; ὑβρισθῆναι βίᾳ Pl. Lg.<\/i> 874c; τὰς γνάθους ὑβρισμένη mauled<\/b> on the cheeks, Ar. Th.<\/i> 903; ὑβριζομένους ἀποθανεῖν to die of ill-treatment<\/b>, X. An.<\/i> 3.1.13; ὑβρίσθαι to be mutilated<\/b>, of eunuchs, Id. Cyr.<\/i> 5.44.35; of acts, τὰ ὑβρισμένα outrages<\/b>, Lys. 3.7. pf. part. Pass.<\/i>, of things, arrogant, ostentatious<\/b>, σημεῖ’ ἔχων ὑβρισμένα E. Ph.<\/i> 1112; στολὴ οὐδέν τι ὑβρισμένη X. Cyr.<\/i> 2.4.5." }, { "dictionary": "Pape", "reference": "Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)", "source": null, "description": "fut. ὑβριῶ, bei Ar. Eccl<\/i>. 666 auch ὑβριεῖται in ders. Bdtg,1) intr<\/b>., übermütig, frech sein, reden, handeln, freveln<\/i> ; ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσιν δαίνυσθαι κατὰ δῶμα, Od<\/i>. 1.227 ; οἵ τέ μοι ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται, 3.207 ; ἀλλὰ μάλ' ὑβρίζεις, καί τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής, 18.381, u. öfter ; Tragg., z.B. ἐνταῦθα νῦν ὕβριζε Aesch. Prom<\/i>. 82 ; – εἰς τοὺς θεούς, Ar. Nub<\/i>. 1489 ; Eur. Hec<\/i>. 1257 u. öfter ; εἰς τὴν πατρίδα, Isocr. 4.111 ; εἰς τὴν πόλιν, Dem. 59.107 ; Lys. 20.3 ; εἰς παῖδα, Aesch. 1.15 (s. unten 2 u. ὕβρις); vgl. Dem. 21.47 ; Sp., wie Plut. Sol<\/i>. 11, der auch πρός τινα verbindet ; ὅσα λόγῳ καὶ ὅσα ἔργῳ περὶ θεοὺς ὑβρίζει τις λέγων ἢ πράττων, Plat. Legg<\/i>. X.885b ; Symp<\/i>. 174b. – Ueberh. im Ggstz von σωφρονεῖν<\/font>, wie Xen. Cyr<\/i>. 8.1.30 ; seinen Lüsten und Begierden sich zügellos hingeben, über das rechte Maß hinausgehen in Worten u. Werken<\/i> ; bes. von jedem aus Ueberfluß u. Uebermacht entspringenden Uebermut u. der damit verbundenen Hoffart u. Verachtung göttlicher und menschlicher Rechte. – Auch von Tieren, die sich unbändig gebehrden, weil ihnen zu wohl ist, von stößigen Ochsen, ausschlagenden Pferden, springenden Eseln u. dgl.; Her. 4.129 ; Xen. Cyr<\/i>. 7.5.62 ; VLL<\/i> erkl. σκιρτᾶν ; vgl. Koen<\/font> Greg. p. 542. – Selbst von leblosen Dingen, z.B. vom üppigen Treiben der Pflanzen, vom Gähren des Weins, Ael. H.A<\/i>.; vom Uebertreten der Ströme, z.B. bei Her. 1.189, wo es einem heiligen Pferde den Untergang bringt.2) trans<\/b>., Einen übermütig, frech behandeln, ihn mißhandeln<\/i> (εἴς τινα u. τινὰ ὑβρίζειν unterscheidet Luc. Soloec<\/i>. 10); ἡμέας ὑβρίζοντες, Il<\/i>. 11.695, wie Od<\/i>. 20.370 ; Aesch. Prom<\/i>. 972 ; Soph. οὔτοι σ' Ἀχαιῶν, οἶδα, μήτις ὑβρίσῃ στυγναῖσι λώβαις, Aj<\/i>. 557 ; Eur. Or<\/i>. 436 u. öfter ; u. in Prosa : Lys. 1.4 ; ὡραῖον ὄντα, 14.26, von sinnlicher Ausschweifung, schänden<\/i>, vgl. das Gesetz Aesch. 1.15 u. ὕβρις ; auch der accus. der Sache, des Frevels, den man verübt, ὕβριν ὑβρίζειν, Eur. Suppl<\/i>. 528 u. öfter ; ὕβριζ' ὑβρισμοὺς οὐκ ἐναισίους ἐμοί, Aesch. frg. 166 ; ὕβριν ὑβρίζειν εἰς τοὺς οἰκέτας, Plat. Legg<\/i>. VI.777d ; ὑβρίσας τάδε, Her. 3.118 ; ἀδικήματα ὑβρίζειν εἴς τινα, 6.87 ; πρός τινα, Dem.; daher auch mit doppeltem accus., Soph. ἥτις τοιαῦτα τὴν τεκοῦσαν ὕβρισεν, El<\/i>. 603 ; vgl. Eur. El<\/i>. 264 ; Xen. An<\/i>. 6.2.2 ; pass., οἷον ὑβρίσθην ἄρα, Soph. Aj<\/i>. 360 ; El<\/i>. 780 ; Ar. τάλαιν' ἐγὼ τῆς ὕβρεος ᾑς ὑβρίζομαι, Plut<\/i>. 1044 ; ὕβρισμαι, ich bin gemißhandelt worden<\/i>, Dem. Mid<\/i>. 7 ; ὑβρίζεσθαι τὰς γνάθους, durch Ohrfeigen, Ar. Th<\/i>. 903 ; bei Xen. Cyr<\/i>. 5.4.35 von Eunuchen, verstümmelt sein<\/i> ; ὑβριζόμενος ἀποθνῄσκει, er stirbt an Mißhandlungen, An<\/i>. 3.1.13 ; στολὴ οὐδέν τι ὑβρισμένη, ein in keiner Beziehung mit Prunk überladenes Kleid, Cyr<\/i>. 2.4.5." }, { "dictionary": "TBESG", "reference": "Translators Brief lexicon of Extended Strongs for Greek based on Abbot-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (1922) (=AS), with corrections and adapted by Tyndale Scholars", "source": null, "description": " ὑβρίζω<\/b> (< ὕβρις), [in LXX for גֵּאֶה, etc. ;] __1. intrans., to wax wanton, run riot. __2. Trans., to outrage, insult, treat insolently<\/b>: with accusative of person(s), Mat.22:6, Luk.11:45 18:32, Act.14:5, 1Th.2:2.† (AS)" } ] } ] }