{ "meta": { "serviceProvider": { "name": "Berlin-Brandenburg Academy of Sciences and Humanties, TELOTA - IT\/DH", "link": "https:\/\/www.bbaw.de\/en\/bbaw-digital\/telota" }, "dataProvider": { "name": "Classical Language Dictionary", "link": "https:\/\/cld.bbaw.de" } }, "query": { "self": "https:\/\/cld.bbaw.de\/api\/dictionary\/lemma\/%CF%80%CF%81%CE%BF%CC%81%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%B9%CF%82?language=grc&options=case-sensitive", "searchDate": "2026-05-16 16:24:32", "searchFor": "lemma", "searchTerm": "πρόφασις", "language": "GRC", "options": { "strict": true, "case-sensitive": true, "regex": false, "simplified": false } }, "data": [ { "lemma": "πρόφασις", "meanings": 1, "language": "grc", "descriptions": [ { "dictionary": "Bailly", "reference": "Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs \/ Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »", "source": "https:\/\/bailly.app\/%C3%A0-propos", "description": "πρό·φασις, εως (ἡ)<\/b> [ᾰ]<\/font> motif mis en avant, d’où :<\/i>      1<\/b> prétexte légitime : πρ. ἀληθής, DÉM. 279, 21 ;<\/i> ἀληθεστάτη, THC. 1, 23,<\/i> motif véritable, motif très véritable ; εἰκυῖα, PLAT. Leg. 772<\/i> a ; ἐπιεικής, THC. 3, 9,<\/i> prétexte plausible ; ἐνδοῦναί τινι πρόφασιν, avec l’inf<\/i>. ISOCR. donner à qqn comme prétexte que, etc. ;<\/i>      2<\/b> en mauv. part :<\/i> prétexte simulé, mauvaise raison, p. opp. à<\/i> αἰτία, THC. 3, 13 ; à<\/i> λόγος εὐτράπελος, AR. Vesp. 468 ;<\/i> αὕτη ἦν σοι πρ. avec l’inf<\/i>. SOPH. Ph. 1034,<\/i> voilà le prétexte que tu avais pour, etc. ;<\/i> οὐδεμία σοι πρ. ἐστιν ὡς, XÉN. Cyr. 2, 2, 15 ; ou<\/i> οὐκ ἔστιν οὐδεμία πρ. ἡμῖν τοῦ, etc<\/i>. PLAT. Tim. 20<\/i> c, tu n’as, nous n’avons aucun prétexte pour, etc. ;<\/i> πρόφασιν διδόναι, DÉM. 1067, 25, etc<\/i>. donner prétexte de, etc. ;<\/i> οὐκ ἐνδώσομεν πρόφασιν οὐδενί, avec un inf<\/i>. THC. 2, 87,<\/i> nous ne donnerons prétexte à personne de, etc. ;<\/i> πρόφασιν ἔχειν avec un suj. de pers<\/i>. avoir un prétexte, THC. 3, 13 ;<\/i> EUR. I.A. 1435, etc. ;<\/i> AR. Vesp. 339, etc. ; avec un suj. de chose,<\/i> fournir un prétexte, PLAT. Rsp. 469<\/i> c ; πρ. ἔχειν ὥστε, avec l’inf<\/i>. XÉN. Cyr. 3, 1, 27,<\/i> fournir un prétexte pour, etc. ;<\/i> πρόφασιν παρέχειν, offrir un prétexte, DÉM. 140, 23, ou<\/i> produire de feintes raisons, AR. Av. 581 ;<\/i> πρόφασιν θέσθαι, THGN. 364,<\/i> s’appuyer sur un prétexte ; πρόφασιν προτείνειν, HDT. 1, 156,<\/i> mettre un prétexte en avant ; κατασκευάζειν, XÉN. Cyr. 2, 4, 17,<\/i> imaginer un prétexte ; πάσας προφάσεις προφασίζεσθαι, PLAT. Rsp. 474<\/i> e, mettre en avant toutes sortes de prétextes ; πρόφασιν λαμϐάνειν, DÉM. 277, 28,<\/i> prendre un prétexte ; προφάσεως ἔχεσθαι, HDT. 6, 94,<\/i> saisir un prétexte ; μή μοι πρόφασιν, AR. Ach. 345,<\/i> pas de prétexte ! pas d’excuse ! μὴ προφάσεις, ALEX. (ATH. 170<\/i> a) au diable les excuses ! adv<\/i>., προφάσει, THC. 3, 86 ;<\/i> ἐπὶ προφάσει, THGN. 323 ;<\/i> THC. 1, 141 ; 7, 13, etc. ;<\/i> ἐπὶ προφάσεως, HDT. 7, 150 ;<\/i> ἀπὸ προφάσιος, HDT. 2, 161 ;<\/i> ἀπὸ προφάσεως, THC. 2, 23 ;<\/i> ἐκ προφάσεως, POL. 2, 17, 3 ;<\/i> διὰ πρόφασιν, HDT. 4, 145 ; 7, 230 ;<\/i> κατὰ πρόφασιν, HDT. 1, 29 ;<\/i> προφάσιος εἵνεκεν, HDT. 4, 135 ; ou<\/i> προφάσεως χάριν, ARSTT. Pol. 4, 13,<\/i> sous prétexte de, avec un gén. ou abs<\/i>. soi-disant ; à l’acc. abs<\/i>. πρόφασιν, IL. 19, 262, 302 ;<\/i> THC. 3, 111 ;<\/i> EUR. I.A. 362, etc<\/i>. en apparence, soi-disant ; πρόφασιν μὲν… τὸ δὲ ἀληθές, THC. 6, 33 ;<\/i> πρόφασιν μὲν… ἔργῳ δέ, LYS. 120, 35,<\/i> en apparence… mais en réalité ; ἡ Πρ. le Prétexte personnifié, PD. P. 5, 35 ;<\/i>      3<\/b> ce qui explique qqe ch., occasion ou<\/i> cause d’une maladie, ISOCR. Ep. 415<\/i> e.

Étym<\/b>. προφαίνω.<\/p>" }, { "dictionary": "LSJ", "reference": "Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)", "source": null, "description": "εως, ἡ, (< προφαίνω) motive<\/b> or cause alleged<\/b>, whether truly or falsely; then, actual motive<\/b> or cause<\/b>, whether alleged or not; alleged motive, plea<\/b>, without implication of truth or falsity, ἐπὶ σμικρῇ π. Thgn. 323; νόστου π. γλυκεροῦ κώλυεν μεῖναι Pi. P.<\/i> 4.32; κατὰ θεωρίης πρόφασιν ἐκπλώσας Hdt. 1.29; π. ἔχων, ὡς… Id. 6.133; καὶ ἐπὶ μεγάλῃ καὶ ἐπὶ βραχείᾳ π. whether the plea put forward<\/b> be a trifle or a weighty matter, Th. 1.141; τῆς αἰτίας τὴν π. the plea<\/b> in the case, the basis<\/b> of the charge, Lys. 9.7; τοιαύτας ἔχοντες π. καὶ αἰτίας pleas<\/b> and motives, Th. 3.13; π. ἐπιεικής ib.<\/i> 9; ἀναγκαῖαι Is. 4.20, D. 54.17; προφάσεις ἀληθεῖς λέγοντος pleading<\/b> what was in fact true, And. 4.17.falsely alleged motive<\/b> (or cause), pretext, pretence, excuse<\/b>, π. ἰδίης ἀβουλίης an excuse<\/b> for…, Democr. 119; οὔτε τιν’ ἔχων π. οὔτε λόγον εὐτράπελον Ar. V.<\/i> 468 (lyr.); καλλίστην εἶναι π., τιμωρεῖσθαι μὲν δοκεῖν, ἔργῳ δὲ χρηματίζεσθαι Lys. 12.6; abs. in acc., πρόφασιν in pretence, ostensibly<\/b>, στενάχοντο γυναῖκες Πάτροκλον π., σφῶν δ’ αὐτῶν κήδε’ ἑκάστη Il.<\/i> 19.302, cf. Hdt. 5.33, E. IA<\/i> 362 (troch.), Ar. Eq.<\/i> 466, etc. ; opp. τὸ ἀληθές, Th. 6.33; in dat., προφάσει Id. 3.86; προφάσει τῶν δημοσίων on the pretence<\/b> that public debts are owing, OGI 669.15 (Egypt, i AD); προφάσιος [εἵνεκεν], προφάσεως ἕνεκα, Hdt. 4.135, Antipho 6.14; προφάσεως χάριν Arist. Pol.<\/i> 1297a14; ἐκ μικρᾶς π. Plb. 2.17.3; ἐπὶ προφάσιος Hdt. 7.150; folld. by an inf.<\/i>, αὕτη γὰρ ἦν σοι π. ἐκβαλεῖν ἐμέ for casting me out, S. Ph.<\/i> 1034; οὔτε… ἔστιν οὐδεμία π. τοῦ μὴ δρᾶν Pl. Ti.<\/i> 20c; π. τοῖς δειλοῖς ἔχει μὴ ἰέναι gives them an excuse<\/b> or plea<\/b> for not going, Id. R.<\/i> 469c; οὐδεμία σοι π. ἐστιν ὡς… X. Cyr.<\/i> 2.2.15; εὑρὼν π. BGU 1024 vi 21 (iv AD). phrases, πρόφασιν διδόναι, ἐνδοῦναι, allow, afford an excuse<\/b>, D. 43.53, 18.158; οὐκ ἐνδώσομεν π. οὐδενὶ κακῷ γενέσθαι Th. 2.87; π. μηδεμίαν θέμενος making no excuse<\/b>, Thgn. 364; π. προτεῖναι put forward a pretext<\/b>, Hdt. 1.156; π. τὴν Παυσανίεω ὕβριν προϊσχόμενοι Id. 8.3; προφάσεις παρέχειν Ar. Av.<\/i> 581, cf. D. 10.35, 18.156; προφάσιας εἷλκον kept making pretences<\/b>, Hdt. 6.86; πάσας π. ἕλκουσιν Ar. Lys.<\/i> 726; π. δέχεσθαι Pl. Cra.<\/i> 421d (cf. ἀγών III. 5); π. εὑρίσκειν τοῦ ἀδικήματος Antipho 5.65; π. καλῶς εὑρημένη Archipp. 36; ἔχθρας π. ζητήσουσιν Pl. Phdr.<\/i> 234a, cf. PCair. Zen. 270.9 (iii BC); π. τινὰ πρεσβείας πορισάμενοι Pl. Ep. 350a; π. κατασκευάσαι X. Cyr.<\/i> 2.4.17; ἔχει προφάσεις it is excusable, ib.<\/i> 3.1.27; πρόφασιν ταύτην τῆς διαφορᾶς ποιούμενος Pl. Ep. 349d; προφάσεις εὐλόγους εἰλήφεσαν D. 18.152; ἐχόμενος προφάσιος Hdt. 6.94; ἐπιλαβέσθαι Id. 3.36, 6.49; τὰς π. ἀφελεῖν D. 2.27; προφάσεως δεῖσθαι Arist. Rh.<\/i> 1373a3; personified, τὰν Ἐπιμαθέος ὀψινόου θυγατέρα Π. Pi. P.<\/i> 5.28. elliptically, μή μοι πρόφασιν no excuse<\/b>, no shuffling<\/b>, Ar. Ach.<\/i> 345; μὴ προφάσεις ἐνταῦθά μοι Alex. 127.1.the actual motive, purpose<\/b>, or cause<\/b>, whether alleged or not, οὔτ’ εὐνῆς πρόφασιν κεχρημένος οὔτε τευ ἄλλου Il.<\/i> 19.262; ἐπ’ αὐτομολίας προφάσει ἀπέρχονται Th. 7.13; τὸ ἐκ προφάσεως τῶν… στρατιωτῶν δηληγατευθὲν μέτρον ἐλαίου for the purpose<\/b> of…, PLips. 64.2, cf. 8 (iv AD); τὴν ἀληθεστάτην π., ἀφανεστάτην δὲ λόγῳ Th. 1.23, cf. 6.6, D. 18.156, SIG 888.138 (Scaptopara, iii AD, pl.); esp. as a medical t. t., external exciting cause<\/b>, ἐκ πάσης π. ἐκτιτρώσκουσι they miscarry on any provocation<\/b>, Hp. Aph.<\/i> 3.12, cf. Epid.<\/i> 3.3, 3.17. ιά, Acut. (Sp.)<\/i> 6; τοὺς δ’ ἄλλους ἀπ’ οὐδεμιᾶς π.… τῆς κεφαλῆς θέρμαι… ἐλάμβανε Th. 2.49; pl., Hp. Aër.<\/i> 16, Fract.<\/i> 15, al. ; generally, cause<\/b>, σμικρὰ π. ἔξωθεν Pl. R.<\/i> 556e; βραχεῖα π. Hp. Coac.<\/i> 477; ἀπὸ μηδεμιᾶς π. ἔξωθεν ἀξιολόγου Diocl. Fr.<\/i> 82; φανερὴ π. Hp. Aph.<\/i> 2.41, cf. X. HG<\/i> 6.4.33; ἐπεὶ δέ οἱ ἔδεε κακῶς γενέσθαι, ἐγένετο ἀπὸ προφάσιος τὴν ἐγὼ… ἀπηγήσομαι Hdt. 2.161, cf. 4.145, 7.230; ἄνθρωπός εἰμι, τοῦτο δ’ αὐτὸ τῷ βίῳ π. μεγίστην εἰς τὸ λυπεῖσθαι φέρει Diph. 106, cf. Men. 230, 811, Philem. 194; βραχείας προφάσεως ἔδει μόνον ἐφ’ ᾗ… δεξόμεθα… it needed but a little to move<\/b> us to…, E. IA<\/i> 1180.occasion<\/b>, θοἰμάτιον δεικνὺς τοδὶ πρόφασιν ἔφασκον, ὦ γύναι, λίαν σπαθᾷς I said à propos<\/b>,… I took occasion to<\/b> say…, Ar. Nu.<\/i> 55; ἐπὶ τῇ ἐμῇ π.à propos of<\/b> me, Lys. 6.19; ἐπὶ τῇ π. τῆς ἐμαυτοῦ ἀρχῆς on the occasion<\/b> of my accession, PFay. 20.11 (iii\/iv AD).persuasion, suggestion<\/b>, dub.l.<\/font> in S. Tr.<\/i> 662 (lyr.).preface<\/b>, τὰς σημειώσεις ὑπὸ μίαν ἐκθησόμεθα π. Dsc. Ther.<\/i> 3." }, { "dictionary": "Pape", "reference": "Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)", "source": null, "description": "ἡ, eigtl. das Vorscheinenlassen<\/i> (προφαίνω), der Anschein<\/i>, νόστου, daß man zurückkehren werde<\/i>, Pind. P<\/i>. 4.32 ; daher der Vorwand, hinter dem Einer seine rechte Meinung verbirgt, das Vorgeben, das Einer braucht, wenn er sich weigert, Etwas zu tun<\/i> ; Hom. braucht nur den absol. accus. πρόφασιν, vorgeblich, der Aussage nach, Il<\/i>. 19.262, ἐπὶ δὲ στενάχοντο γυναῖκες Πάτροκλον πρόφασιν, σφῶν δ' αὐτῶν κήδε' ἑκάστη, 302 ; u. so Ar. Eq<\/i>. 469 u. Sp.; vgl. Jacobs<\/font> Ach.Tat. p. 590, im Ggstz von τὸ ἀληθές<\/font>, Lys. 13.12 ; welcher Gegensatz auch durch das einfache δέ bezeichnet wird, Wolf<\/font> Dem. Lept<\/i>. p. 270 ; vgl. Eur. Bacch<\/i>. 221 u. Dem. 18.77 ; αὕτη γὰρ ἦν σοι πρόφασις ἐκβαλεῖν ἐμέ, Soph. Phil<\/i>. 1023 ; Ἀχιλλεῖ πρόφασιν ὡς γαμουμένην, Eur. I.A<\/i>. 362 ; ἔχεις πρόφασιν, Hec<\/i>. 340, u. öfter ; προφάσεις παρέχειν, Ar. Av<\/i>. 581, πρόφασιν θέσθαι, einen Vorwand brauchen<\/i>, Theogn. 364 ; u. in Prosa : προφάσιας εἱλκον, Her. 6.86 ; προφάσιος ἔχεσθαι, einen Vorwand ergreifen<\/i>, 6.94 ; ἵν' αὐτῷ πρόφασις εἴη τῆς ἀποστάσεως, Plat. Menex<\/i>. 245b ; οἵτινες ἔχθρας πρόφασιν ζητήσουσιν, Phaedr<\/i>. 234a ; πρόφασιν τοῖς δειλοῖς ἔχει μὴ πρὸς τὸν μαχόμενον ἰέναι, Rep<\/i>. V.469c ; ἐν τῇ προφάσει ταύτῃ ἀπέκτειναν, Lys. 13.12 ; κατασκευάζειν πρόφασιν, Xen. Cyr<\/i>. 2.4.17 u. öfter ; Entschuldigung<\/i>, οὐ μέντοι μοι δοκεῖ προφάσεις ἀγὼν δέχεσθαι, Plat. Crat<\/i>. 421d ; Veranlassung, Gelegenheit<\/i>, Her. 3.36 u. öfter ; Antiph. 5.21 ; προφάσεως ἕνεκα, 6.14 ; Grund<\/i>, οὔτ' ἔστιν οὐδεμία πρόφασις ἡμῖν τοῦ μὴ δρᾶν ταῦτα, Plat. Tim<\/i>. 10c, vgl. 76e, Phaedr<\/i>. 255d, u. sonst ; διὰ δύο προφάσεις, aus zwei Gründen<\/i>, Isocr. 1.23 ; u. so auch Thuc. 1.23, wo ἀληθεστάτη πρόφασις der vorangehenden αἰτία entspricht ; θάνατος ἐξαπιναῖος οὐκ ἔχων φανερὰν πρόφασιν, ohne eine deutliche, bekannte Ursache<\/i>. Xen. Hell<\/i>. 6.4.33 ; Plut. u. A.; vgl. noch Dem. τὴν μὲν ἀληθῆ πρόφασιν τῶν πραγμάτων ἀπεκρύπτετο, 18.156, den wahren Grund<\/i>. – Absolut gebraucht finden sich : προφάσιος τῆσδε, Her. 4.135 ; πρόφασιν, s. oben, ἐπὶ προφάσιος und ἐπὶ προφάσει, Theogn. 323, Her. 7.150 ; ἀπὸ προφάσιος, 2.161, διὰ πρόφασιν, 4.145, 7.230 ; κατὰ πρόφασιν, 1.29 ; μή μοι πρόφασιν, keinen Vorwand, keine Ausflucht<\/i>, Ar. Ach<\/i>. 345 ; auch im plur., μὴ προφάσεις, Alexis bei Ath. IV.170a. Aehnlich μή με πίῃς πρόφασιν, Ep.adesp<\/i>. 197 (IX. 38)." }, { "dictionary": "TBESG", "reference": "Translators Brief lexicon of Extended Strongs for Greek based on Abbot-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (1922) (=AS), with corrections and adapted by Tyndale Scholars", "source": null, "description": " πρό-φασις<\/b>, -εως, ἡ (< φήμι), [in LXX: Psa.141:4 (עֲלִילָה), ??עֲלִילָה), ??Dan.6:4-5(5-6) (עִלָּה) Pro.18:1, Hos.10:4 * ;] a pretence, pretext<\/b>: Mat.23:1 (WM, R, txt., om.), Mrk.12:40, Luk.20:47 Jhn.15:22, Act.27:30, Php.1:18, 1Th.2:5.† (AS)" } ] } ] }