{ "meta": { "serviceProvider": { "name": "Berlin-Brandenburg Academy of Sciences and Humanties, TELOTA - IT\/DH", "link": "https:\/\/www.bbaw.de\/en\/bbaw-digital\/telota" }, "dataProvider": { "name": "Classical Language Dictionary", "link": "https:\/\/cld.bbaw.de" } }, "query": { "self": "https:\/\/cld.bbaw.de\/api\/dictionary\/lemma\/%CE%BD%CE%BF%CE%B5%CC%81%CF%89?language=grc&options=case-sensitive", "searchDate": "2026-05-20 20:19:03", "searchFor": "lemma", "searchTerm": "νοέω", "language": "GRC", "options": { "strict": true, "case-sensitive": true, "regex": false, "simplified": false } }, "data": [ { "lemma": "νοέω", "meanings": 1, "language": "grc", "descriptions": [ { "dictionary": "Bailly", "reference": "Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs \/ Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »", "source": "https:\/\/bailly.app\/%C3%A0-propos", "description": "νοέω-οῶ<\/b> (f<\/i>. νοήσω, ao<\/i>. ἐνόησα ; pf. pass<\/i>. νενόημαι) :<\/font>   I<\/b> se mettre dans l’esprit :      1<\/b> par l’entremise des sens, d’où<\/i> voir, s’apercevoir de, acc<\/i>. IL. 3, 21, 30, etc. ;<\/i> OD. 16, 160, etc. ;<\/i> XÉN. An. 3, 4, 44 ; avec un acc. accompagné d’un part<\/i>. IL. 4, 200 ;<\/i> OD. 20, 367 ;<\/i>      2<\/b> par la réflexion, d’où<\/i> comprendre, abs<\/i>. OD. 21, 257 ; acc<\/i>. OD. 18, 228, etc. ;<\/i> SOPH. O.C. 1034 ;<\/i> XÉN. Hell. 5, 4, 31, etc. ; avec l’acc. suivi de<\/i> ὡς, OD. 22, 32 ;<\/i>   II<\/b> p. suite :<\/i>      1<\/b> avoir dans l’esprit : τι, IL. 1, 542,<\/i> qqe ch. ; νόον νοεῖν, IL. 9, 104,<\/i> avoir une pensée dans l’esprit ; ν. φρεσί, IL. 22, 235 ;<\/i> ἐν φρεσί, OD. 3, 26 ;<\/i> μετὰ φρεσί, IL. 20, 310 ;<\/i> κατὰ φρένα, IL. 20, 264, m. sign. ;<\/i> ὀρθά, HDT. 8, 3,<\/i> avoir dans l’esprit une pensée droite, juste ;      2<\/b> méditer, projeter, acc<\/i>. IL. 8, 408 ; avec l’inf<\/i>. IL. 22, 235 ; 24, 560 ;<\/i> SOPH. Ant. 44 ;<\/i> ἐσθλά τινι, HÉS. O. 284 ; ou<\/i> κακόν τινι, XÉN. Hier. 1, 15, Mem. 2, 2, 9,<\/i> avoir des intentions généreuses ou<\/i> hostiles à l’égard de qqn ;   III<\/b> abs. :<\/i>      1<\/b> avoir du bon sens, être prudent, sage, IL. 1, 577 ;<\/i> OD. 16, 136, etc. ;<\/i>      2<\/b> avoir un sens, une signification, AR. Pl. 55 ;<\/i> PLAT. Rsp. 335<\/i> e, Crat. 407<\/i> e ;Moy.<\/i><\/b> :      1<\/b> penser en soi-même, méditer, SOPH. O.R. 1487 ;<\/i>      2<\/b> penser à, inf<\/i>. IL. 10, 501<\/i>.

➳ Prés. part. épq. et ion<\/i>. νοεῦντες, HÉS. O. 261 ;<\/i> HDT. 8, 3 ; moy. ao. 3 sg. poét<\/i>. νοήσατο, IL. 10, 501. — En ion. l’ao., le pf. et le pl.q.pf. contractent οη en<\/i> ω : au moy<\/i>. ἐνωσάμην, THGN. 1298 ;<\/i> A.RH. 4, 1409 ;<\/i> CALL. fr. 345 ;<\/i> THCR. Idyl. 25, 263. Pf. pass<\/i>. νένωμαι, SOPH. fr. 191 ;<\/i> ANACR. 10 ;<\/i> HDT. 9, 53 ; pl.q.pf<\/i>. ἐνενώμην, HDT. 1, 77<\/i>.<\/p>

Étym<\/b>. νόος.<\/p>" }, { "dictionary": "LSJ", "reference": "Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)", "source": null, "description": "Aeol.<\/i> νόημι; Ep. aor.1<\/i> νόησα Il.<\/i> 8.91; Ion. ἔνωσα (ἐν-) Hdt. 1.86; pf.<\/i> νενόηκα, Ion. νένωκα (ἐν-) Id. 3.6; imper.<\/i> νενόηθι Hilgard Excerpta e libris Herodiani<\/i> 30; — Med., Ep. aor.<\/i> νοήσατο Il.<\/i> 10.501; part.<\/i> νοησάμενος Alc. Supp.<\/i> 7.6, νωσάμενος Thgn. 1298, Theoc. 25.263, Call. Fr.<\/i> 345, etc. ; — Pass. (mostly in med. sense), fut.<\/i> νοηθήσομαι S.E. P.<\/i> 2.175, Gal. UP<\/i> 17.1; aor.<\/i> ἐνοήθην Pl. Lg.<\/i> 692c; also Ion. (ἐπ-) Hdt. 3.122, 6.115; pf.<\/i> νενόημαι, Ion. νένωμαι Anacr. 10, Hdt. 9.53, S. Fr.<\/i> 182, Aëthlius 4; 3 sg. plpf.<\/i> ἐνένωτο (in med. sense) Hdt. 1.77. Hdn. Gr.<\/i> 2.253 cites νοῦνται from Democr. (v. infr.) and pf. Pass.<\/i> νένοται. — The compds. with ἀπό, διά, ἐν, ἐπί, μετά, πρό are used chiefly in Med.<\/i> : — perceive by the eyes, observe<\/b> (οἱ ἀρχαῖοι τὸ ν. σωματικὸν… ὑπολαμβάνουσιν Arist. de An.<\/i> 427a26), Il.<\/i> 3.396; ὀξὺ ν. ib.<\/i> 374, Hes. Th.<\/i> 838, etc. ; ὀφθαλμοῖσιν, ἐν ὀφθαλμοῖσι ν., Il.<\/i> 15.422, 24.294.perceive by the mind, apprehend<\/b>, τὸν δὲ ἰδὼν ἐνόησε 11.599; οὐ… ἴδον οὐδ’ ἐνόησα Od.<\/i> 13.318, cf. Il.<\/i> 10.550, 24.337, etc. ; ἡ δ’ οὔτ’ ἀθρῆσαι δύνατ’ ἀντίη οὔτε νοῆσαι Od.<\/i> 19.478; ἢ λάθετ’ ἢ οὐκ ἐνόησεν or did not take notice<\/b>, Il.<\/i> 9.537, cf. 5.665; νοέεις δὲ καὶ αὐτός thou thyself art aware of<\/b> it, Od.<\/i> 21.257; θυμῷ νοέω καὶ οἶδα ἕκαστα 18.228; ν. τῇ καρδίᾳ LXX Is. 44.18; πρὸ ὃ τοῦ ἐνόησεν one perceives<\/b> before the other, Il.<\/i> 10.224; abs., [θεὸς] οὖλος ὁρᾷ, οὖλος δὲ νοεῖ, οὖλος δὲ τ’ ἀκούει Xenoph. 24; ταὐτὸν δ’ ἐστὶ νοεῖν τε καὶ οὕνεκέν ἐστι νόημα Parm. 8.34; freq. in Philos., of thought<\/b>, μάλιστα ἔοικεν ἴδιον [ψυχῆς] τὸ ν. Arist. de An.<\/i> 403a8; ἔοικε δὴ τὸ ζῆν εἶναι κυρίως τὸ αἰσθάνεσθαι ἢ ν. Id. EN<\/i> 1170a19, cf. 1166a22; καλῶς ν. καὶ λέγειν καὶ πράττειν X. Cyn.<\/i> 1.18; also with part.<\/i> added, ὡς ἐνόησεν ἔμ’ ἥμενον Od.<\/i> 10.375; of a future event, νοέω κακὸν ὔμμιν ἐρχόμενον 20.367; c. inf., οὐκ ἐνόησα ἄψορρον καταβῆναι 11.62; πίστει νοοῦμεν κατηρτίσθαι τοὺς αἰῶνας Ep. Hebr. 11.3; folld. by ὡς…, Od.<\/i> 22.32, cf. Pl. Epin.<\/i> 977c; νόει θ’ ᾗ δῆλον ἕκαστον Emp. 4.13; — Med.<\/i>, νωσάμενος Thgn. 1298; νοούμενος S. OT<\/i> 1487; — Pass., to be apprehended by thought<\/b>, τὰς ἰδέας νοεῖσθαι μὲν ὁρᾶσθαι δ’ οὔ Pl. R.<\/i> 507b; τὰ νοούμενα, opp. τὰ αἰσθητά, ib.<\/i> 508c; τὰ ἀόρατα τοῖς ποιήμασι νοούμενα Ep. Rom. 1.20.think, consider, reflect<\/b>, φρεσὶ ν. 'ἔνθ’ εἴην ἢ ἔνθα' Il.<\/i> 15.81; μετὰ φρεσὶ σῇσι νόησον Αἰνείαν, ἤ κέν μιν ἐρύσσεαι ἦ κεν ἐάσῃς 20.311; οὐδ’ ἐνόησε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν ὡς… ib.<\/i> 264; ἐπ’ ἀμφότερα ν.look<\/b> to both sides, Hdt. 8.22; c. acc. cogn., ἄλλα νοέειν to be<\/b> other wise minded<\/b>, Id. 7.168; also εἰπὲ δ’ ᾗ νοεῖς S. Tr.<\/i> 1135, cf. El.<\/i> 1435; part.<\/i> νοέων, έουσα, wary, discreet<\/b>, Il.<\/i> 1.577; τὴν μέν κεν ἐπαινέσσειε νοήσας Hes. Op.<\/i> 12, cf. Od.<\/i> 15.170; τὰ νοέων λέγει what he says advisedly<\/b>, Hdt. 8.102; νοῶν καὶ φρονῶν sane<\/b> and in his right mind, in wills, Test.Epict.<\/i> 1.1, PPetr. 3 p. 4 (iii BC), etc. ; — in Med.<\/i>, φρενὶ θεῖα νοῦνται Democr. 129; ὑψηλὰ νενωμένος Anacr. 10.consider, deem, presume<\/b> to be so and so, ὡς μηκέτ’ ὄντα κεῖνον… νόει S. Ph.<\/i> 415; τόδε γὰρ νοῶ κράτιστον ib.<\/i> 1176; δεῖ ν. συνεχῆ τὰ ἔνοπτρα Arist. Mete.<\/i> 373a19; c. inf., δεῖ νοῆσαι τὸ μὲν ὑγρὸν εἶναι ib.<\/i> 340b24, etc. ; cf. νοητέον.think out, devise, conceive<\/b> τοῦτό γ’ ἐναίσιμον οὐκ ἐνόησε Od.<\/i> 2.122; ἔνθ’ αὖτ’ ἄλλ’ ἐνόησε θεά ib.<\/i> 382; ἄλλα μὲν αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶ σῇσι νοήσεις, ἄλλα δὲ καὶ δαίμων ὑποθήσετ’ 3.26; οὐ γάρ τις νόον ἄλλος ἀμείνονα τοῦδε νοήσει Il.<\/i> 9.104; freq. with neut. pl. Adj.<\/i>, πεπνυμένα πάντα νοῆσαι Od.<\/i> 18.230; ἄνδρων πλεῖστα νοησάμενος most cunning<\/b> of men, of Sisyphus, Alc. Supp.<\/i> 7.6; ὀρθὰ ν. Hdt. 8.3; — Pass., ἐνθύμημα νενοημένον οὐκ ἀτόπως D.H. Th.<\/i> 37.purpose, intend<\/b>, ἐσθλά τινι Hes. Op.<\/i> 286; κακόν τινι Hdt. 3.81, cf. X. Hier.<\/i> 1.15. c. inf., to be minded, intend<\/b>, οὐδ’ ἐνόησε ἐξερύσαι δόρυ bethought himself<\/b>, Il.<\/i> 5.665; νοέω φρεσὶ τιμήσασθαι 22.235; νοέω δὲ καὶ αὐτὸς Ἕκτορά τοι λῦσαι 24.560; ἦ γὰρ νοεῖς θάπτειν σφε ; S. Ant.<\/i> 44, cf. 770, El.<\/i> 389, etc. ; — Med.<\/i>, once in Hom., μάστιγα… νοήσατο χερσἰν ἑλέσθαι he thought with himself<\/b> to take the scourge, Il.<\/i> 10.501; ἐνένωτο στρατεύειν he was minded<\/b> to march, Hdt. 1.77, cf. 7.206, 9.53. of words, bear a certain sense, mean<\/b>, πυθοίμεθ’ ἂν τὸν χρησμὸν ὅ τι νοεῖ Ar. Pl.<\/i> 55, cf. Nu.<\/i> 1186, Pl. Cra.<\/i> 407e; [εἰ] τοῦτο… νοεῖ αὐτῷ if this means<\/b> for him that…, Id. R.<\/i> 335e; also ἐπιδεῖξαι ἐθέλω τὸ νυνί μοι συμβεβηκὸς τί ποτε νοεῖ Id. Ap.<\/i> 40a; τὸ νοούμενον the sense, meaning<\/b>, Phld. Po.<\/i> Herc. 991.4, al. — Not in Th. or Oratt." }, { "dictionary": "Pape", "reference": "Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)", "source": null, "description": "aor. ion. ἐνωσάμην, Ap.Rh. 4.1409 Theocr. 26.263, u. perf. νένωμαι, Her., wahrnehmen, bemerken<\/i> ; zunächst   a)<\/b> mit den Augen ; ὡς οὖν ἐνόησε θεᾶς περικαλλέα δειρήν, Il<\/i>. 3.396 ; οὔπω τοίους ἵππους ἴδον οὐδ' ἐνόησα, 10.550 ; τὸν δὲ ἰδὼν ἐνόησε, 11.599 ; οὐκ ἴδεν, οὐδ' ἐνόησε, Od<\/i>. 13.318, vgl. 16.160, Il<\/i>. 24.337 ; c. partic., 12.143 ; ὡς ἐνόησεν ἔμ' ἥμενον, Od<\/i>. 10.395, u. öfter wie ὁρᾶν konstruiert ; auch mit dem Zusatz ὀφθαλμοῖς od. ἐν ὀφθαλμοῖς νοεῖν, 15.422, Il<\/i>. 24.294, 312 H.h. Merc<\/i>. 180 ; ὀξὺ νοεῖν, Il<\/i>. 3.374, 5.680 u. öfter, wie Hes. Th<\/i>. 838 ; doch immer schon von dem bloßen Eindruck auf das Gesicht, dem sinnlichen Sehen unterschieden u. eine Verstandestätigkeit mit andeutend.   b)<\/b> geistig wahrnehmen, bemerken u. einsehen, erkennen<\/i> ; δολοφροσύνην, Il<\/i>. 19.112 ; ἐγὼ θυμῷ νοέω καὶ οἶδα ἕκαστα, Od<\/i>. 18.228 ; νοέεις δὲ καὶ αὐτός, du siehst es selbst ein, 21.257 ; auch von künftigen Dingen, voraussehen<\/i>, ἐπεὶ νοέω κακὸν ὔμμιν ἐρχόμενον, 20.367 ; ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσι νοήσας, Od<\/i>. 1.322 ; ἐνόησέ τε καὶ ἔγνω αὐτό vrbdt Plat. Rep<\/i>. VI.508d ; ὁ νόμος νοῆσαι ῥᾴδιος, Symp<\/i>. 182a ; – denken<\/i>, οὕτω νῦν ἐγὼ νοέω, γύναι, ὡς σὺ ἐΐσκεις, Od<\/i>. 4.148 ; καὶ φράσσομαι, 5.188 ; οὔτις ἐπεφράσατ' οὐδ' ἐνόησεν – ἐξερύσαι δόρυ, Il<\/i>. 5.665 ; ἢ λάθετ' ἢ οὐκ ἐνόησεν, 9.537 ; νόον νοεῖν, einen Gedanken denken<\/i>, 9.104 ; φρεσὶ πευκαλίμῃσι, 15.81 ; μετὰ φρεσί, 20.310 ; κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν, Od<\/i>. 20.264 ; absol., νοήσας, es bedacht habend, verständig<\/i>, 15.170, vgl. Il<\/i>. 1.577, 23.305 ; Hes. O<\/i>. 12 ; εἰπὲ ᾗ νοεῖς, Soph. Trach<\/i>. 1125, wie φράζε πᾶν ὅσον νοεῖς, sage Alles, was du denkst<\/i>, 348 ; auch ὡς μηκέτ' ὄντα κεῖνον ἐν φάει νόει, Phil<\/i>. 413 ; im Sinne haben<\/i> ; εἰπεῖν ἔπος ὅττι νοήσῃς, Il<\/i>. 1.543 ; c. inf., νοέω φρεσὶ τιμήσασθαι, 22.235, gesonnen sein, Etwas zu tun<\/i>, wie 24.560, 10.501, wie Pind. νοεῖς ἀποδάσσασθαι, N<\/i>. 10.86 ; τί με νοεῖς δρᾶσαι ; Soph. Phil<\/i>. 906, 909 ; οὔ τί που δοῦναι νοεῖς ; 1217, öfter ; auch τῇδε νόει νόστον πρὸς οἴκους, Eur. I.T<\/i>. 1018 ; auch in Prosa, τῷ ὄντι χρύσεα χαλκείων ἀμείβεσθαι νοεῖς, Plat. Symp<\/i>. 219a ; ἱκανοὶ ὄντες, ἃ ἂν νοήσωσιν, ἐπιτελεῖν, was sie ersinnen, beschließen, Gorg<\/i>. 491b ; Folgde : τὰ νοηθέντα ἐξεργάζεσθαι, Luc. Alex<\/i>. 4 ; νοῆσαι ὀξὺς καὶ τὸ νοηθὲν ἐκτελέσαι ταχύς, Hdn. 2.9.2 ; – erdenken<\/i>, ἄλλα μὲν αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶ σῇσι νοήσεις, ἄλλα δὲ καὶ δαίμων ὑποθήσεται, Od<\/i>. 3.26 ; ἔνθ' αὖτ' ἄλλ' ἐνόησεν, Il<\/i>. 23.140 u. öfter ; τοῦτό γ' ἐναίσιμον οὐκ ἐνόησεν, Od<\/i>. 2.122 ; bedenken, beherzigen, erwägen, Il<\/i>. 9.537, Od<\/i>. 11.62 ; – νοῆσαι καιρὸς ἄριστος, Pind. Ol<\/i>. 13.46 ; – ὀρθὰ νοεῦντες, ἄλλα νοεῦντες, richtiger, anderer Ansicht<\/i>, Her. 8.3, 168 ; ἃ νοεῖς λέγων, Plat. Gorg<\/i>. 521a ; οἶμαί τι τοιοῦτον νοεῖν τοὺς τὴν ψυχὴν ὀνομάσαντας, daß sie so Etwas meinen, Crat<\/i>. 399d ; Prot<\/i>. 347e ; τί ποτε νοῶν ταῦτα ἐποίησε τὰ ἔπη, Hipp. min<\/i>. 365d. – Se auch von leblosen Dingen, τί νοεῖ χρησμός, νόμος, was will er sagen, was bedeutet er<\/i>, Ar. Nub<\/i>. 1168, Plut<\/i>. 55 ; τί καὶ νοεῖ τὸ ὄνομα, Plat. Crat<\/i>. 407e ; Euthyd<\/i>. 287d. – Selten von der Gesinnung, wie man Hes. O<\/i>. 284 σοὶ δ' ἐγὼ ἐσθλὰ νοέων ἐρέω erklärt, obwohl das Einsehen, Denken vorzuziehen ist ; vgl. Her. 3.81 ; κακὸν νοεῖν τινι, Xen. Hier<\/i>. 1.15. – Auch im med<\/b>., bei sich überlegen, gedenken<\/i> ; νοήσατο μάστιγα ἑλέσθαι, Il<\/i>. 10.501 ; νοούμενος, Soph. O.R<\/i>. 1487 ; Her. κείνου ταῦτα νενωμένου, 9.53, als er dieses bei sich überlegt u. beschlossen hatte<\/i>, wie ἐνένωτο ἅμα τῷ ἦρι στρατεύειν, 1.77, dgl. 7.206 ; νωσάμενος, Theogn. 1298. – Pass., τὰ νοούμενα, das Gedachte<\/i>, Plat. u. Folgde." }, { "dictionary": "TBESG", "reference": "Translators Brief lexicon of Extended Strongs for Greek based on Abbot-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (1922) (=AS), with corrections and adapted by Tyndale Scholars", "source": null, "description": " νοιεω<\/b> νοέω, -ῶ (< νοῦς), [in LXX chiefly for בִּין, also for שָׂכַל hi., etc ;] __1. to perceive with the mind, understand <\/b>(for the phrase νοῶν κ. φρονῶν, in wills, see MM, xvii): absol., Mat.16:9, Mrk.8:17; with accusative, Eph.3:4, 1Ti.1:7; with dative instr., τ. καρδίᾳ, Jhn.12:40; pass., Rom.1:20; before ὅτι, Mat.15:17 16:11, Mrk.7:18; with accusative and inf., Heb.11:8. __2. to think, consider<\/b>: absol., Mat.24:15, Mrk.13:14, Eph.3:20; with accusative of thing(s), 2Ti.2:7 (cf. -εὐ, κατα-, μετα-, προ-, ὑπο-νοέω).† (AS)" } ] } ] }