{ "meta": { "serviceProvider": { "name": "Berlin-Brandenburg Academy of Sciences and Humanties, TELOTA - IT\/DH", "link": "https:\/\/www.bbaw.de\/en\/bbaw-digital\/telota" }, "dataProvider": { "name": "Classical Language Dictionary", "link": "https:\/\/cld.bbaw.de" } }, "query": { "self": "https:\/\/cld.bbaw.de\/api\/dictionary\/lemma\/%CE%B8%CE%B5%CC%81%CE%BC%CE%B9%CF%82?language=grc&options=case-sensitive", "searchDate": "2026-05-14 22:05:51", "searchFor": "lemma", "searchTerm": "θέμις", "language": "GRC", "options": { "strict": true, "case-sensitive": true, "regex": false, "simplified": false } }, "data": [ { "lemma": "θέμις", "meanings": 1, "language": "grc", "descriptions": [ { "dictionary": "Bailly", "reference": "Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs \/ Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »", "source": "https:\/\/bailly.app\/%C3%A0-propos", "description": "'(v. le genre et la décl. ci-dessous) propr<\/i>. ce qui est établi comme la règle, d’où :<\/i>   I<\/b> (au sg. et invariable<\/i>) :      1<\/b> loi divine ou<\/i> morale (lat<\/i>. fas) p. opp. à<\/i> νόμος, loi humaine et établie par l’usage (lat<\/i>. lex ou<\/i> jus), d’où<\/i> loi, droit, justice : θέμις ἐστί, il est permis par le destin ou<\/i> par les dieux, avec un dat. de pers. et un inf ;<\/i> οὔ μοι θέμις ἐστί, avec l’inf<\/i>. OD. 14, 56,<\/i> il ne m’est pas permis par le destin de, etc. ; sans dat<\/i>. IL. 16, 796 ; 23, 44 ;<\/i> εἰ θέμις δ’, SOPH. Tr. 809,<\/i> et si je puis le faire sans impiété ; ὡς οὐ θέμις γίγνοιτο, SOPH. Ph. 346,<\/i> qu’il n’était pas permis par le destin (ou par les dieux) ; φασὶ θέμις εἶναι, PLAT. Gorg. 505<\/i> c, etc<\/i>. ils disent que cela est permis ; ὥστε μὴ θέμις σέ γ' εἶναι κεῖνον ἀντιδρᾶν κακῶς, SOPH. O.C. 1191,<\/i> de sorte qu’il n’est pas permis par les dieux qu’en retour tu lui fasses du mal ;      2<\/b> p. suite,<\/i> règle, coutume : ἣ θέμις ἐστί (non<\/i> ᾗ θ.) IL. 2, 73 ;<\/i> HÉS. O. 13, 9,<\/i> comme c’est le droit ou<\/i> la coutume ; avec un rég<\/i>. ἣ θ. ἐστὶ γυναικός, OD. 14, 130,<\/i> comme c’est la coutume d’une femme ; ἣ θ. ἐστ' ἀγορῇ, IL. 9, 33,<\/i> comme c’est chose permise dans une assemblée ;      3<\/b> p. ext<\/i>. volonté des dieux, SOPH. Ph. 436 ; d’où en gén<\/i>. droit, loi établie, ESCHL. Ag. 1431 ;<\/i> SOPH. Tr. 810 ;<\/i>      4<\/b> d’où<\/i> pénalité, peine, ESCHL. Suppl. 436 ;<\/i>   II<\/b> (au pl. et féminin<\/i>) αἱ θέμιστες :      1<\/b> décrets des dieux, volontés des dieux, d’où<\/i> oracles, OD. 16, 403 ;<\/i> θέμισσιν, PD. P. 4, 96,<\/i> par oracles ;      2<\/b> droits, prérogatives d’un chef, IL. 2, 206 ; 9, 99 ; 16, 387 ; d’où<\/i> redevances dues à un roi, impôts, tributs, IL. 9, 156, 298 ;<\/i>      3<\/b> lois, arrêts, IL. 1, 238 ;<\/i> OD. 9, 112, 215 ;<\/i>      4<\/b> procès, IL. 16, 387 ;<\/i> HÉS. O. 219 ; Th. 85<\/i>.

➳ θέμις primit. neutre et invariable, comme le prouve la locut<\/i>. θέμις εἶναι (v. ci-dessus) ; p.-ê. par suite de la personnification de l’idée exprimée par<\/i> θέμις, devenu<\/i> ἡ Θέμις, « la déesse Justice » le mot est devenu féminin même comme nom commun, et les deux emplois se sont confondus dans l’usage. Le mot se décline sel. les deux thèmes<\/i> θεμι- et<\/i> θεμιστ- : sg. nom<\/i>. θέμις ; gén. épq<\/i>. θέμιστος ; dat. inus. ; acc<\/i>. θέμιν, ESCHL. Ag. 1431, etc., ou épq<\/i>. θέμιστα, IL. 5, 761 ; plur. nom<\/i>. θέμιστες, IL. 2, 206, etc. ;<\/i> OD. 9, 112, etc. ; gén<\/i>. θεμίστων, HÉS. Th. 235 ; dat<\/i>. θέμισσι, PD. P. 4, 96 ; acc<\/i>. θέμιστας, IL. 1, 238, etc. ; cf. la décl. de<\/i> Θέμις.<\/p>

Étym<\/b>. pré-grec<\/i>.<\/p>'" }, { "dictionary": "LSJ", "reference": "Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)", "source": null, "description": "ἡ, old Ep. gen. θέμιστος (in Hom. the only declension); acc. θέμιστα Il.<\/i> 5.761, θέμιν A. Ag.<\/i> 1431, etc. ; gen. pl. θεμιστέων Hes. Th.<\/i> 235; pr. n. Θέμις, Θέμιστος Od.<\/i> 2.68, Θέμιστα Il.<\/i> 20.4; dat. Θέμιστι 15.87; but Θέμιτος Pi. O.<\/i> 13.8, Θέμιδος A. Pr.<\/i> 18, etc., Θέμιος (v.l.<\/font> -ιδος) Hdt. 2.50, Θέμιν Hes. Th.<\/i> 16, IG2². 1611.71; voc. Θέμι Il.<\/i> 15.93, E. Med.<\/i> 160 (anap.); that which is laid down<\/b> or established, law<\/b> (not as fixed by statute, but) as established by custom<\/b>, θ. ἐστί ΄tis meet and right<\/b>, c. dat. pers. et inf., οὔ μοι θ. ἐστὶ ξεῖνον ἀτιμῆσαι Od.<\/i> 14.56; ἅ τε ξείνοις θ. ἐστὶν [παραθεῖναι] Il.<\/i> 11.779; ὅ οἱ Διόθεν θ. ἦεν [ἐκτελέσαι] Hes. Sc.<\/i> 22; γυναικὶ οὐ θ. SIG 1024.9 (Myconos, iii\/ii BC); without dat., Il.<\/i> 16.796, 23.44; οὐ θ. ἐν μοισοπόλων οἰκίᾳ θρῆνον ἔμμεν’ Sappho 136; ὅτι δυνατὸν καὶ θ. αἰνεῖν A. Ag.<\/i> 98, cf. S. Ant.<\/i> 880 (lyr.), Ph.<\/i> 346, E. Med.<\/i> 678, Pl. Phdr.<\/i> 250b, Isoc. 4.92, etc. ; ἡ γὰρ θ. for so ΄tis right<\/b> [to do], Od.<\/i> 24.286; freq. ἣ θ. ἐστί as the custom<\/b> is, Il.<\/i> 2.73; c. dat. (= loc.), ἣ θ. ἐστίν… ἀγορῇ 9.33; c. gen., ἣ θ. ἀνθρώπων πέλει ib.<\/i> 134; ἣ θ. ἐστὶ γυναικός Od.<\/i> 14.130; also ᾗ θ. ἀνθρώποις κατὰ ἤθεα Hes. Op.<\/i> 137; θύειν τοὺς γεωργοὺς… ᾗ (with ι) θέμις IG2². 1364 (i AD); but ᾗ θέμις ἐστί is rejected for Hom. by Hdn. Gr.<\/i> 2.516, cf. A.D. Adv<\/i>. 148.28; indecl., πότερα κατ’ ἔχθραν ἢ τὸ μὴ θέμις λέγεις ; A. Supp.<\/i> 336; ὥστε μὴ… θέμις σέ γ’ εἶναι κεῖνον ἀντιδρᾶν κακῶς S. OC<\/i> 1191; οὐδὲ… φασὶ θέμις εἶναι Pl. Grg.<\/i> 505c, cf. X. Oec.<\/i> 11.11, Ael. NA<\/i> 1.60.justice, right<\/b>, S. Tr.<\/i> 810; ὅσα τείνει πρὸς θέμιν Pl. Smp.<\/i> 188d; penalty<\/b>, ἐκτίνειν ὁμοιΐαν θ. A. Supp.<\/i> 436 (lyr.); sanctity<\/b>, ὁρκίων ἐμῶν θ. Id. Ag.<\/i> 1431. = ἀγὼν θεματίτης, IGRom. 3.319 (Pisid.); νικήσας θέμιν ἀνδρῶν ib.<\/i> 437 (Termessus). pl. θέμιστες, decrees<\/b> of the gods, oracles<\/b>, Διὸς θ. Od.<\/i> 16.403; θέμισσιν by oracles<\/b>, Pi. P.<\/i> 4.54, cf. O<\/i>. 10 (11).24.dooms<\/b>, customary laws, ordinances<\/b>, δικασπόλοι, οἵ τε θέμιστας πρὸς Διὸς εἰρύαται Il.<\/i> 1.238, cf. Hes. Th.<\/i> 235; τοῖσιν δ’ (i.e. the Cyclopes) οὔτ’ ἀγοραὶ βουληφόροι οὔτε θέμιστες Od.<\/i> 9.112; οὔτε δίκας εὖ εἰδότα οὔτε θέμιστας neither rights nor laws<\/b>, ib.<\/i> 215; in sg., ὃς οὔ τινα οἶδε θέμιστα Il.<\/i> 5.761; ἵνα σφ’ ἀγορή τε θέμις τε 11.807.judgements, decisions<\/b> given by the kings or judges, οἳ… σκολιὰς κρίνωσι θέμιστας 16.387; σκολιῇς δὲ δίκῃς κρίνωσι θ. Hes. Op.<\/i> 221; διακρίνοντα θ. ἰθείῃσι δίκῃσιν Id. Th.<\/i> 85.tribute, dues<\/b>, λιπαρὰς τελέουσι θέμιστας Il.<\/i> 9.156. pr. n., Themis, ἥ τ’ ἀνδρῶν ἀγορὰς ἠμὲν λύει ἠδὲ καθίζει 2.68, cf. Il.<\/i> 15.87, 20.4, Hes. Th.<\/i> 16, A. Pr.<\/i> 18, etc." }, { "dictionary": "Pape", "reference": "Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)", "source": null, "description": "ἡ, alter gen. θέμιστος ; so immer bei Hom., auch vom nom. pr.; att. u. dor. θέμιτος ; doch kommt bei den Tragg. u. in att. Prosa nur der nomin. vor u. der acc. θέμιν ; ion. θέμιος, später gew. θέμιδος (τίθημι); das Eingesetzte, die Satzung, das Gesetz<\/i>, insoweit es auf altem heiligem Brauche beruht ; so bes. bei Hom. in der Vrbdg θέμις ἐστί<\/b>, es ist nach altem Brauche Recht, erlaubt, billig, fas est<\/i>, οὔ μοι θέμις ἐστὶ ξεῖνον ἀτιμῆσαι Od<\/i>. 14.56, vgl. Il<\/i>. 14.388, wo δέος entgegensteht ; 16.796, 23.44 ; ἥ θέμις ἐστί, was od. wie es Rechtens, wie es Sitte u. Brauch ist<\/i>, gew. ᾗ θέμις ἐστί geschrieben, vgl. Spitzner<\/font> exc. II zur Iliade<\/i>. 2.73 u. Lehrs<\/font> Quaest. Ep<\/i>. p. 44 ; Hes. O<\/i>. 139 ; auch c. gen., ἣ θέμις ἀνθρώπων πέλει, Il<\/i>. 9.134, 277, 19.177 ; ξείνια ἅ τε ξείνοις θέμις ἐστί (wo man nicht notwendig δοῦναι ergänzen muß), die den Gästen ein Recht sind, ihnen nach heiligem Brauche gebühren, 11.779. So auch Tragg.; ὅτι καὶ δυνατὸν καὶ θέμις αἰνεῖν Aesch. Ag<\/i>. 98 ; παρθενίου θ' αἵματος ἐπιθυμεῖν θέμις 210 ; Suppl<\/i>. 331 πότερα κατ' ἔχθραν ἢ τὸ μὴ θέμις λέγεις ; u. so indeclinabel Soph. O.C<\/i>. 1193, nach wahrscheinlicher Lesart ; bei Plat. Gorg<\/i>. 505d, οὐδὲ τοὺς μύθους φασὶ μεταξὺ θέμις εἶναι καταλείπειν, ist εἶναι auszulassen u. φασί als Zwischensatz zu nehmen ; sicherer aber ist Xen. Oec<\/i>. 11.11 u. Ael. H.A<\/i>. 1.60 ; Soph. εἴ μοι θέμις, θέλοιμ' ἄν, Phil<\/i>. 657 ; O.C<\/i>. 650, 1553 ; οὐκέτι μοι τόδε λαμπάδος ἱερὸν ὄμμα θέμις ὁρᾶν ταλαίνᾳ, ich darf nicht länger, Ant<\/i>. 871 ; εἰ θέμις κλύειν Eur. Med<\/i>. 675 ; εἰ ψαύοιμεν ὧν μή μοι θέμις I.A<\/i>. 834, sc. ψαύειν ; in Prosa, ἥν θέμις λέγειν μακαριωτάτην Plat. Phaedr<\/i>. 250b ; οὐ θέμις εἰπεῖν Isocr. 4.92 ; Sp., οὐ θ. καταφρονεῖν Luc. Nigr<\/i>. fl ; ἐν τισὶ μὲν ἱεροῖς θέμις ἐσθίειν ἰχθῦς, ἐν ἄλλοις δὲ ἀσεβές S.Emp. pyrrh<\/i>. 3.923. – Im plur., bei Hom. sowohl δικασπόλοι, οἵ τε θέμιστας πρὸς Διὸς εἰρύαται, welche die Gesetze aufrecht erhalten durch ihr Rechtsprechen, Il<\/i>. 1.238, als die richterliche Gewalt, ᾧ ἔδωκε Κρόνου παῖς σκῆπτρόν τ' ἠδὲ θέμιστας 2.206 ; δίκῃ δ' ἴθυνε θέμιστας Hes. O<\/i>. 9, mit Gerechtigkeit<\/i> verwalte das Recht ; οὐδὲ θεμίστων λήθεται, u. vergißt nicht der Gerechtigkeit<\/i>, Theog. 235 ; δίκαι καὶ θέμιστες, Recht u. Gesetz, Od<\/i>. 9.215. Auch streitige Rechtsfälle, Rechtshändel<\/i>, eigtl. wo Sitte u. Herkommen streitig geworden u. die Könige entscheiden müssen, κρίνειν θέμιστας, Il<\/i>. 16.387 ; Hes. Th<\/i>. 85 ; vgl. nach οὔτ' ἀγοραὶ οὔτε θέμιστες Od<\/i>. 9.112, entweder Ordnung, regelnde Sitten<\/i>, od. richterliche Entscheidungen nach altem Brauch<\/i>. – Im sing., ἵνα σφ' ἀγορή τε θέμις τε ἤην Il<\/i>. 11.807, ὃς οὔ τινα οἶδε θέμιστα 5.761, der kein Recht<\/i> kennt, ein ἀθέμιστος. – Anders λιπαρὰς τελέουσι θέμιστας 9.15g. 298, sie zahlen reichliche Gebühren, die der König einzufordern das Recht hatte. – Διὸς θέμιστες, die Satzungen<\/i> des Zeus, seine als Gesetz geltenden Aussprüche<\/i>, vom Orakel in Dodona, Od<\/i>. 16.403 ; dah. das Orakel<\/i>, τὸν μὲν Φοῖβος ἀμνάσει θέμισσιν Pind. P<\/i>. 4.54. – Uebh. das Recht, das Gesetz<\/i> ; καὶ τήνδ' ἀκούεις ὁρκίων ἐμῶν θέμιν Assch. Ag<\/i>. 1405 ; ἐπεί μοι τὴν θέμιν σὺ προὔβαλες Soph. Tr<\/i>. 807 ; ὅσα τείνει πρὸς θέμιν καὶ ἀσέβειαν Plat. Symp<\/i>. 188d ; Legg<\/i>.XI.925d ; Strafe<\/i>, μένει Ἄρει 'κτίνειν ὁμοίαν θέμιν Aesch. Suppl<\/i>. 431. – Vgl. übrigens nom. pr." } ] } ] }