{ "meta": { "serviceProvider": { "name": "Berlin-Brandenburg Academy of Sciences and Humanties, TELOTA - IT\/DH", "link": "https:\/\/www.bbaw.de\/en\/bbaw-digital\/telota" }, "dataProvider": { "name": "Classical Language Dictionary", "link": "https:\/\/cld.bbaw.de" } }, "query": { "self": "https:\/\/cld.bbaw.de\/api\/dictionary\/lemma\/%CE%B4%CE%B7%CD%82%CE%BC%CE%BF%CF%82?language=grc&options=case-sensitive", "searchDate": "2026-05-17 13:53:28", "searchFor": "lemma", "searchTerm": "δῆμος", "language": "GRC", "options": { "strict": true, "case-sensitive": true, "regex": false, "simplified": false } }, "data": [ { "lemma": "δῆμος", "meanings": 1, "language": "grc", "descriptions": [ { "dictionary": "Bailly", "reference": "Bailly 2020 Hugo Chávez Gérard Gréco, André Charbonnet, Mark De Wilde, Bernard Maréchal & contributeurs \/ Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification — « CC BY-NC-ND 4.0 »", "source": "https:\/\/bailly.app\/%C3%A0-propos", "description": "ου (ὁ) :A<\/b> (avec idée de lieu<\/i>) terre habitée par un peuple, propr<\/i>. la part de territoire appartenant à une communauté, d’où<\/i> contrée, pays, terre : Βοιωτοὶ μάλα πίονα δῆμον ἔχοντες, IL. 5, 710<\/i>, les Béotiens, qui occupent un pays très fertile ; avec le gén. du pays :<\/i> Λυκίης ἐν πίονι δήμῳ, IL. 16, 437, 514<\/i>, dans la grasse terre de Lycie ; Ἰθάκης ἐνὶ δήμῳ, OD. 1, 103<\/i>, dans la terre d’Ithaque ; ou le gén. du peuple :<\/i> δήμῳ ἐνὶ Τρώων, OD. 1, 237 ;<\/i> Ὑπερϐορέων, PD. O. 3, 17<\/i>, dans le pays des Troyens, des Hyperboréens ; p. anal<\/i>. δ. ὀνείρων, OD. 24, 12<\/i>, le pays des songes ; joint à<\/i> πόλις : πόληΐ τε παντί τε δήμῳ, IL. 3, 50<\/i>, à la ville et à tout le pays ; Φαιήκων ἀνδρῶν δῆμόν τε πόλιν τε, OD. 6, 3<\/i>, le pays et la ville des Phéaciens ; κατὰ δῆμον, OD. 4, 167 ;<\/i> ἀνὰ δῆμον, OD. 2, 291<\/i>, dans le pays ; ἐκ δήμου ἔλασσεν, IL. 6, 158<\/i>, il le chassa du pays ;B<\/b> (avec idée de personnes<\/i>) :   I<\/b> au sens ethnique :<\/i> population d’un pays, peuple (lat<\/i>. populus) IL. 18, 500 ; 20, 166, etc. ;<\/i> Βακτρίων ἔρρει πανώλης δ. ESCHL. Pers. 732<\/i>, le peuple des Bactriens périt, détruit jusqu’au dernier ;   II<\/b> (au sens politique ou hiérarchique<\/i>) :      1<\/b> peuple, p. opp. au roi ou aux chefs,<\/i> IL. 2, 188, 198 ; 11, 328 ;<\/i> OD. 8, 157 ; cf<\/i>. HÉS. O. 259 ;<\/i> ESCHL. Sept. 199, 1006 ; p. opp. à<\/i> οἱ παχέες, HDT. 5, 30 ; à<\/i> οἱ δυνατοί, THC. 5, 4 ; collect. en appos. à un participe au plur<\/i>. ὄντες δῆμος (p. opp. à<\/i> οἱ δυνατοί) THC. 8, 73<\/i>, formant la masse du peuple ; ou avec un verbe au plur<\/i>. HH. Cer. 271 ;<\/i> τοῦ πολλοῦ δήμου εἷς, LUC. Sat. 3<\/i>, un homme du peuple ; cf<\/i>. LUC. Gall. 22 ; à Rome<\/i> = lat<\/i>. plebs, DH. 6, 88, etc. ; — p. anal. en parl. des soldats, p. opp. aux officiers,<\/i> XÉN. Cyr. 6, 1, 14 ;<\/i>      2<\/b> dans les États démocratiques,<\/i> l’ensemble des citoyens libres, le peuple, HDT. 1, 170 ; 3, 81 ; p. suite,<\/i> état démocratique, démocratie, p. opp. à oligarchie<\/i> (οἱ ὀλίγοι), HDT. 3, 82 ;<\/i> THC. 1, 25 ; 3, 47 ; 5, 4 ; 6, 39 et 89 ; 8, 21 ; (ou<\/i> ὀλιγαρχία) ARSTT. Pol. 4, 11 ;<\/i> POL. 6, 4, 10 ; à tyrannie<\/i> (οἱ τύραννοι) AND. 14, 22 ; — au plur<\/i>. οἱ δῆμοι, les États démocratiques, DÉM. Lept. 15 ;<\/i> δῆμον καταστῆσαι, XÉN. Hell. 7, 3, 3<\/i>, instituer un gouvernement démocratique ; δῆμον καταπαύειν, THC. 1, 107<\/i>, renverser le régime démocratique ; δήμου κατάλυσις, THC. 1, 115 ;<\/i> XÉN. Hell. 2, 3, 28<\/i>, dissolution de la démocratie ; — d’où particul<\/i>. assemblée du peuple, THC. 4, 118 ;<\/i> XÉN. Hell. 1, 7, 20, etc. ;<\/i> εἰς τὸν δῆμον παρελθεῖν, PLAT. 1 Alc. 105<\/i> a, se présenter dans l’assemblée du peuple ; λέγειν ἐν τῷ δήμῳ, PLAT. Rsp. 565<\/i> b, etc<\/i>. parler dans l’assemblée du peuple ; ἡ βουλὴ καὶ ὁ δῆμος, XÉN. Hell. 1, 7, 3, etc. ;<\/i> DÉM. 238, 25 ; etc<\/i>. le sénat et le peuple, càd<\/i>. le peuple délibérant en assemblée ;   III<\/b> p. ext<\/i>. peuple, race, gent, en gén<\/i>. δ. τυράννων, PHILSTR. V. soph. 1, 15<\/i>, une foule (litt<\/i>. un peuple) de tyrans ; δ. νεκρῶν, LUC. le peuple des morts ; en parl. d’animaux :<\/i> δ. ὀρνέων, PHILSTR. Ep. 3, 30 ;<\/i> πιθήκων, PHILSTR. V. Ap. 3, 4<\/i>, la race des oiseaux, des singes, etc. ;<\/i>   IV<\/b> en parl. d’une seule personne :<\/i>      1<\/b> citoyen, IL. 12, 213 ;<\/i>      2<\/b> fille publique, ARCHIL. 173 ;<\/i>C<\/b> (à la fois au sens local et politique<\/i>) :   I<\/b> à Athènes,<\/i> dème ou<\/i> canton, subdivision de la tribu<\/i> (φυλή) ; au temps d’Hérodote, il y en avait 100, 10 par tribu, postér. 174 sel<\/i>. STR. 396 :<\/i> ἐκ δήμου Δεκελεῆθεν, HDT. 9, 73<\/i>, du dème de Décélie ; ou sans prép<\/i>. δήμου Ἁλαιεύς, ANTIPH. (ATH. 329<\/i> e), ou<\/i> τὸν δῆμον Πιτθεύς, PLAT. Euthyphr. 2<\/i> b, du dème Halæée ou<\/i> Pitthée ; p. opp. à<\/i> φυλή, au pl<\/i>. Περικλῆς ἦν τῶν μὲν φυλῶν Ἀκαμαντίδης, τῶν δὲ δήμων Χολαργεύς, PLUT. Per. 3<\/i>, Périclès était de la tribu Akamantide et du dème Kholarge ;   II<\/b> à Rome,<\/i> οἱ δ. les factions du cirque, BAS. 1, 477<\/i> a Migne<\/i>.

➳ Dor<\/i>. δᾶμος, PD. l. c. etc<\/i>.<\/p>

Étym<\/b>. indo-europ<\/i>. *deh₂-mo-, peuple ; p.-ê. de la<\/i> R. *deh₂- diviser, v<\/i>. δαίω¹, « partie ».<\/p>" }, { "dictionary": "LSJ", "reference": "Liddell-Scott-Jones, Greek-English Lexicon (9th ed., 1940)", "source": null, "description": "Dor. δᾶμος (cf. infr. IV), ὁ, district, country, land<\/b>, Βοιωτοὶ μάλα πίονα δ. ἔχοντες Il.<\/i> 5.710; Λυκίης ἐν πίονι δ. 16.437, cf. Od.<\/i> 13.322, etc. ; Ἰθάκης ἐνὶ δ. 1.103; δήμῳ ἔνι Τρώων 13.266; λαοὶ ἀνὰ δῆμον 16.95; metaph<\/i>, δῆμος ὀνείρων the land<\/b> of dreams, 24.12. the people, inhabitants<\/b> of such a district, πόληΐ τε παντί τε δήμῳ Il.<\/i> 3.50, cf. h.Cer.<\/i> 271; Βακτρίων ἔρρει πανώλης δ. A. Pers.<\/i> 732. hence (since the common people lived in the country, the chiefs in the city), the commons, common people<\/b>, δήμου ἀνήρ, opp. βασιλεύς, ἔξοχος ἀνήρ, etc., Il.<\/i> 2.198, 188, cf. 11.328, Hes. Op.<\/i> 261, Hdt. 5.66, Act. Ap. 12.22, etc. (rarely of a single person, δῆμον ἐόντα being a commoner<\/b>, Il.<\/i> 12.213); opp. οἱ εὐδαίμονες, Hdt. 1.196; opp. οἱ παχέες, Id. 5.30; opp. οἱ δυνατοί, Th. 5.4; οἱ… ἐπαναστάντες τοῖς δυνατοῖς καὶ ὄντες δῆμος Id. 8.73; = Lat. plebs<\/b>, D.H. 6.88, etc. ; τοῦ πολλοῦ δ. εἷς unus de plebe<\/b>, Luc. Sat.<\/i> 2; τοῦ δ. ὤν Id. Gall.<\/i> 22; in an army, rank and file<\/b>, opp. officers, ὁ δ. τῶν στρατιωτῶν X. Cyr.<\/i> 6.1.14. metaph<\/i>, δ. ἰχθύων Antiph. 206.7; τυράννων Philostr. VS<\/i> 1.15.1; πιθήκων Id. VA<\/i> 3.4; ὀρνέων Alciphr. 3.30. in a political sense, the sovereign people, the free citizens<\/b>, A. Th.<\/i> 199, 1011, etc. ; ὁ δ. ὁ Ἀθηναίων IG1². 10.37, etc. ; προστάτης τοῦ δήμου Th. 6.35, etc. ; personified, Ar. Eq.<\/i> 42, al. ; ἱερεὺς τοῦ Δ. καὶ τῶν Χαρίτων IG2². 1028.popular government, democracy<\/b>, opp. ὀλιγαρχίη, Hdt. 3.82; opp. οἱ τύραννοι, And. 1.106; πολίτεομα εἶναι ἐν Χίῳ δ. SIG 283.4 (iv BC); δήμου κατάλυσις X. HG<\/i> 2.3.28, Arist. Ath.<\/i> 8.4; ταῦτα καταλύει δῆμον, οὐ κωμῳδία Philippid. 25.7; δ. καταστῆσαι, καταπαύειν, X. HG<\/i> 7.3.3, Th. 1.107; in pl., democracies<\/b>, Id. 3.82, D. 20.15; δ. ὁ ἔσχατος Arist. Pol.<\/i> 1277b3.the popular assembly<\/b>, λέγειν ἐν τῷ δ. Pl. R.<\/i> 565b; ἡ βουλὴ καὶ ὁ δ., formula in Inscrr., as IG1². 39, etc. ; of the assembly<\/b> of Oxyrhynchus, POxy. 41.19 (iii\/iv AD), 1407.19 (iii AD).township, commune<\/b> (= Dor. κώμη acc. to Arist. Po.<\/i> 1448a37; but διελόμενοι τὴν μὲν πόλιν κατὰ κώμας, τὴν δὲ χώραν κατὰ δήμους Isoc. 7.46, cf. Pl. Lg.<\/i> 746d, and v. infr.), in Attica, Hdt. 5.69, Arist. Ath.<\/i> 21.5, Str. 9.1.16, IG1². 76.9, al. ; elsewh., ib.<\/i> 12(5).594 (Ceos), Phib. 1.28.13 (iii AD), OGI 49.14 (Ptolemais), etc. ; — Dor. δᾶμος, Michel 418.34 (Calymna), IG 12(1).58.23 (Lindos); in indications of origin, Σωφάνης ἐκ δ. Δεκελεῆθεν Hdt. 9.73; δήμου Ἁλαιεύς Antiph. 211; τῶν δήμων Πιτθεύς Pl. Euthphr.<\/i> 2b; τῶν δ. Θορίκιος D. 39.30, cf. Arist. Ath.<\/i> 21.4; ἐπιγράψαι τοὺς βουλευτὰς πατρόθεν καὶ τοῦ δ. IG2². 223B 4; metaph<\/i>, οἱ τῆς θαλάσσης δ. Philostr. Gym.<\/i> 44. name for a prostitute, Archil. 184.faction<\/b> in the circus, Tab. Defix. Aud.<\/i> 15.8 (Syria, iii AD). = κατανάγκη, Ps.-Dsc. 4.131. (Perh. cognate with Skt. dā´ti<\/i> ΄reap΄, δαίομαι, δατέομαι.)" }, { "dictionary": "Pape", "reference": "Pape, Griechisch-deutsches Handwörterbuch (3. Aufl., 1914)", "source": null, "description": "ὁ (nach alten Gramm. von δέω¹ od. von δέμω ? vgl. δᾶ), das Volk<\/i> ; von Hom. an überall ; bei Hom. nur im singular. – Genauer:1)<\/b> das Volk überhaupt, die Gemeinde, die ganze Bevölkerung eines Gebiets ; Il<\/i>. 3.50 πατρί τε σῷ μέγα πῆμα πόληΐ τε παντί τε δήμῳ ; 24.706 ἐπεὶ μέγα χάρμα πόλει τ' ἦν παντί τε δήμῳ ; besonders die streitbaren Männer, Il<\/i>. 17.330 ἀνέρας ὑπερδέα δῆμον ἔχοντας ; 20.166 ἄνδρες ἀγρόμενοι, πᾶς δῆμος ; das niedere Volk<\/i> im Gegensatze zu den Vornehmen, Il<\/i>. 2.198 δήμου ἄνδρα, einen Mann aus dem Volke, Gegensatz vs. 188 βασιλῆα καὶ ἔξοχον ἄνδρα. Auffallend Il<\/i>. 12.213 δῆμον ἐόντα »ein gemeiner Mann seiend«, Schol. Aristonic<\/i>. ἡ διπλῆ, ὅτι ἀντὶ τοῦ δημότην, ἰδιώτην, vgl. Apollon. Lex.Homer<\/i>. p. 58.9 Steph. Byz. s.v. Δῆμος. Aehnlich nannte Archilochos eine Hure<\/i> δῆμον, »ein gemeines Weibsstück«, Suid. s.v. μυσάχνη Eust. p. 1329.34, 1088.39 (Bergk<\/font> Lyr. Gr<\/i>. ed. 2 p. 574 frgm. Archiloch. no 184). Weniger kühn Thuc. 8.73 ὄντες δῆμος und τοῖς ἄλλοις ὡς δήμῳ ὄντι. Bei Herodot. 1.196 ὅσοι τοῦ δήμου Gegensatz zu ὅσοι εὐδαίμονες<\/font>, Arme<\/i> und Reiche ; 5.30 Gegensatz ἄνδρες τῶν παχέων und δῆμος<\/font>. Bei Thuc. 5.4 Gegensatz ὁ δῆμος und οἱ δυνατοί<\/font> Xen. Cyr<\/i>. 2.2.14 ὁ δῆμος τῶν στρατιωτῶν, die gemeinen Soldaten<\/i>. Pind. Ol<\/i>. 3.16 δᾶμον Ὑπερβορέων, genit. definitiv., das Volk der Hyperboreer = die Hyperboreer ; Ol<\/i>. 5.14 τόνδε δᾶμον ἀστῶν. So überall.2)<\/b> das freie Volk<\/i>, Her. 1.170 ; bei den att. Schriftstellern, weil in Athen das Volk das herrschende war, immer in dieser edleren Bdtg, Staat<\/i>, bes. Freistaat, Demokratie<\/i>, Her. 1.170 ; Thuc. u. Folgde ; dah. bes. in Athen ἡ βουλὴ καὶ ὁ δῆμος, der Senat und das Volk ; οἱ δῆμοι, demokratische Staaten<\/i>, Dem. Lept<\/i>. 15 ; im Ggstz von οἱ ὀλίγοι<\/font>, Her. 3.82 ; Thuc. 3.47 ; δῆμον καταπαύειν, 1.107 ; καταλύειν, Andoc. 3.4 ; vgl. Wolf<\/font> Lept<\/i>. p. 233 ; die Volksberrschaft auflösen, um eine Aristokratie einzurichten ; δήμου κατάλυσις, Thuc. 1.115 ; Xen. Hell<\/i>. 2.3, 28 ; Volksversammlung<\/i>, λέγειν ἐν τῷ δήμῳ, Plat. Rep<\/i>. VIII.565b ; Euthyd<\/i>. 284b ; Xen.; εἰς τὸν δῆμον παρελθεῖν, Plat. Alc.I<\/i>, 105a.3)<\/b> das Land, Gebiet<\/i>, wo ein Volk wohnt. Βοιωτοί, μάλα πίονα δῆμον ἔχοντες Il<\/i>. 5.710 ; Od<\/i>. 13.322 Φαιήκων ἀνδρῶν ἐν πίονι δήμῳ ; Il<\/i>. 16.514 Λυκίης ἐν πίονι δήμῳ ; Od<\/i>. 19.399 Ἰθάκης ἐς πίονα δῆμον ; so zu fassen auch wohl ἐν δήμῳ Ἰθάκης Il<\/i>. 3.201, Od<\/i>. 13.97 ; zweifelhafter sind andere Stellen, z.B. Od<\/i>. 11.14 Κιμμερίων ἀνδρῶν δῆμός τε πόλις τε, 6.3 ἐς Φαιήκων ἀνδρῶν δῆμόν τε πόλιν τε, 8.555 γαῖάν τε τεὴν δῆμόν τε πόλιν τε, 13.233 τίς γῆ, τίς δῆμος ; τίνες ἀνέρες ἐγγεγάασιν ; in dergleichen Stellen kann δῆμος sowohl die Menschen als den Boden bezeichnen. So auch in den Wendungen κατὰ δῆμον und ἀνὰ δῆμον ; Od<\/i>. 3.215 ἦ σέ γε λαοὶ ἐχθαίρουσ' ἀνὰ δῆμον. Od<\/i>. 24.12 δῆμον ὀνείρων das Reich (Land ? Volk ?) der Träume. – Hes. Th<\/i>. 477, 971 u. sp. Ep., wie Ap.Rh. 1.799 ; Mus. 229. – Bes. in Athen, einzelne Gemeinden, Gaue<\/i>, die 174 Unterabteilungen der φυλαί ; so Her. 9.73, ἐκ δήμου Δεκελεῆθεν ; auch ohne Präpos., 3.55 ; ἔστι δὲ τὸν δῆμον Πιτθεύς, Plat. Euth<\/i>. 2b. Plat. vrbdt Legg<\/i>. VI.746d ὅθεν φρατρίας καὶ δήμους καὶ κώμας δεῖ τὸν νόμον διατάττειν ; vgl. Hermann<\/font>s Staatsaltertümer<\/i> §.111. – Sp. brauchen es übh. für Menge<\/i> ; auch von Tieren, Alciph. 3.20 ; Philostr. – Ueber den Akzent-Unterschied zwischen δῆμος und δημός s. Scholl. Herodian. Il<\/i>. 8.240, 12.213, Lehrs<\/font> Aristarch<\/i>. p. 311." }, { "dictionary": "TBESG", "reference": "Translators Brief lexicon of Extended Strongs for Greek based on Abbot-Smith, A Manual Greek Lexicon of the New Testament (1922) (=AS), with corrections and adapted by Tyndale Scholars", "source": null, "description": " δῆμος<\/b>, -ου, ὁ [in LXX chiefly for מִשְׁפָּחָה ;] __1. a district<\/b>, country<\/b>. __2. the common people<\/b>, the people<\/b> generally; esp. the people assembled<\/b>: Act.12:22 17:5 19:30 33.† SYN.<\/i>: λαός, the people at large<\/b>: δ., the people as a body politic; opp. to δ. is ὄχλος, the unorganized multitude<\/i>. ἔθνος, in sing., means in NT as in Gk. writers generally, a nation<\/i>, but in pl. denotes the rest of mankind apart from the Jews: Gentiles<\/i>. λ. also, rare in cl. (Att... λεώς), is freq. in LXX and NT, and usually limited to the chosen people, Israel (cf. Cl. Rev.<\/i>, i, 42 f.; Cremer, 689).<\/re> (AS)" } ] } ] }